Türk Hukukunda Cumhurbaşkanı\rKararlarının Hukuki Niteliği ve\rYargısal Denetimi
Loading...

Date
2022
Authors
Onur Kaplan
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Open Access Color
OpenAIRE Downloads
OpenAIRE Views
Abstract
Türk hukuk düzeninde 2017 yılında yapılan Anayasa değişiklikleri neticesinde yürütme\rorganının güçlendirilmesine koşut olarak Cumhurbaşkanının yetkileri artmış ve bu kapsamda\rCumhurbaşkanı tarafından yeni formda belirli hukuki işlemlerin tesis edilmesi söz konusu\rolmuştur. Bu hukuki işlemlerden Cumhurbaşkanı kararları Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinden\rfarklı olarak Anayasada doğrudan düzenlenmemiştir. Bunun yanında yöneldiği konu\rçerçevesinde farklı içeriklere sahip olabilen Cumhurbaşkanı kararlarıyla Cumhurbaşkanlığı\rkararnamelerinden farklı olarak anayasada belirtilen bazı konularda ilk elden düzenleme\ryapılması imkanı da bulunmamaktadır. Özellikle Cumhurbaşkanı kararlarının bazı hallerde\rbir konuyu düzenlemesi yahut sadece bir kişi ya da nesneye yönelmesi mümkün olduğundan,\rgenelleyici ve tüketici biçimde hukuki niteliğinin belirlenmesi zorluk arz etmektedir.\rBu nedenle Cumhurbaşkanı kararlarının hukuki niteliğini ve Türk hukuk sistemi içerisindeki\ryerini belirlerken diğer normlarla karşılaştırma yapmak suretiyle çıkarım yapılması zorunluluğu\rortaya çıkmaktadır. Ayrıca yöneldiği kişi ya da nesne üzerinde hukuki etki üretebilen\rCumhurbaşkanı kararlarının yargısal denetimi noktasında her ne kadar 2575 sayılı Danıştay\rKanunu’nda açık bir hüküm bulunsa da bu denetimin hangi esaslar çerçevesinde yapıldığının\rve sonuçlarının neler olduğunun ortaya konulması gerekmektedir. Bu kapsamda çalışmada\röncelikle Cumhurbaşkanı kararlarının hukuki niteliği pozitif hukuk kuralları çerçevesinde irdelenecek \rardından Danıştay kararları ışığında yargısal denetiminin hangi hukuki esaslara\rtabi olduğu açıklanacaktır.
Description
Keywords
Siyasi Bilimler-Kamu Yönetimi-Hukuk
Fields of Science
Citation
AKGÜNER Tayfun / BERK Kahraman İdare Hukuku 8. Baskı Der Yayınları İstanbul 2017.AKTALAY Alptekin Bakanlar Kurulunun Düzenleyici İşlemleri ve Karar Alma Usulü İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt: 5 Sayı: 2 2014 s. 69-98.AKYILMAZ Bahtiyar / SEZGİNER Murat / KAYA Cemil Türk İdare Hukuku 9. Baskı Savaş Yayınevi Ankara 2018.ANAYURT Ömer Anayasa Hukuku (Temel Kavramlar ve Türk Anayasa Hukuku) 3. Baskı Seçkin Yayıncılık Ankara 2020.ARDIÇOĞLU M. Artuk Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Ankara Barosu Dergisi Sayı: 3 2017 s. 19-51.ASLAN Volkan Karşılaştırmalı Anayasa Hukukunda ve Türkiye’de Devlet Başkanının Kararname Yetkisi On İki Levha Yayıncılık 2020.ATAR Yavuz Türk Anayasa Hukuku 14. Baskı Seçkin Yayıncılık Ankara 2021.ATAY E. Ethem İdare Hukuku 6. Baskı Turhan Kitabevi Ankara 2018.ATAY E. Ethem İdari Yargılama Hukuku Seçkin Yayıncılık Ankara 2021.BAĞRIAÇIK Ahmet Yürütmenin Durdurulması Kurumunda Uygulanmakla Etkisi Tükenecek İşlem Sorunsalı Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Cilt: 29 Sayı: 1 2021 s. 693-721.BİLGİN S. Nilüfer Çevre ve İmar Hukukuna İlişkin Cumhurbaşkanı Kararlarının Yargısal Denetimi Cumhurbaşkanının İşlemleri Hukuki Niteliği Normlar Hiyerarşisindeki Yeri ve Denetimi Kamu Hukukçuları Platformu VIII. Toplantısı Tam Metin Bildiri Kitabı (Ed. UYGUN Oktay / ESEN Egemen) On İki Levha Yayıncılık İstanbul 2019 s. 297-324.ÇAĞLAYAN Ramazan İdare Hukuku Dersleri 7. Baskı Seçkin Yayıncılık Ankara 2019.DİNÇER Güven Tüzüklerin Danıştayca İncelenmesinin Hukuki Niteliği İdare Hukuku ve İdari Yargı ile İlgili İncelemeler-I Danıştay Yayınları Ankara 1976 s. 7-32.DOĞAN Bayram Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Cumhurbaşkanlığı Kararlarının Yargısal Denetimi Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt: 9 Sayı: 2 2019 s. 1-36.DUMAN Berat Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri, Hukuki Niteliği Rejimleri Denetimi ve Mukayeseli Hukukta Yeri Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt: 5 Sayı: 2 2019 s. 537-592.DURSUN Hasan Zincir İşlemlere Karşı Hangi Aşamada Dava Açılabilir? Türkiye Barolar Birliği Dergisi Sayı: 118 2015 s. 223-242.EREN Abdurrahman Anayasa Hukuku Dersleri 3. Baskı Seçkin Yayıncılık Ankara 2021.ERGÜL Ergin Anayasa Hukukuna Başlangıç (Ders Notları) Adalet Yayınevi Ankara 2019.ERKOÇKAR Tolğa Grev Yasakları ve Erteleme Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt: 5 Sayı: 1 2020 s. 1311-1328.ERKUT Celal İdari Davaya Konu Olabilecek Kesin ve Yürütülebilir İşlem Kavramı I. Ulusal İdare Hukuku Kongresi Birinci Kitap: İdari Yargı Danıştay Yayınları Ankara 1990 s. 109-114.ESİN Yüksel Yönetmelikler (İdarenin Yetkisi ve Denetimi) İdare Hukuku ve İdarî Yargı ile İlgili İncelemeler-III Danıştay Yayınları Ankara 1980 s. 131-162.GÖZLER Kemal Hukuka Giriş 15. Baskı Ekin Yayınevi Bursa 2018.GÖZLER Kemal İdare Hukuku Cilt-I 3. Baskı Ekin Yayınevi Bursa 2019.GÖZLER Kemal Türk Anayasa Hukuku 2. Baskı Ekin Yayınevi Bursa 2018.GÜLGEÇ Y. Berkol Normlar Hiyerarşisi On İki Levha Yayıncılık İstanbul 2018.GÜNDAY Metin İdare Hukuku 11. Baskı İmaj Yayınevi Ankara 2017.GÜNDAY Metin İdari Yargının Görev Alanının Anayasal Dayanakları Anayasa Yargısı Dergisi Cilt: 14 1997 s. 347-358.GÜNEŞ Mehmet Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Normlar Hiyerarşisindeki Yeri ve Denetiminde Maddi İçerik Kriteri İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt: 11 Sayı: 1 2020 s. 166-179.GÜRER Onur İtalya’da Yürütmenin Düzenleme Yetkisi ve Düzenleyici İşlemleri Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt: 16 Sayı: 199-200 2021 s. 775-795.İBA Şeref / SÖYLER Yasin Yeni Hükümet Sisteminde Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Cumhurbaşkanı Kararının Nitelik Farkı ve Hukuki Sonuçları Anayasa Yargısı Cilt: 36 Sayı: 1 2019 s. 195-223.KAĞITCIOĞLU Mutlu Türk Hukukunda Cumhurbaşkanı Kararları Cumhurbaşkanının İşlemleri Hukuki Niteliği Normlar Hiyerarşisindeki Yeri ve Denetimi Kamu Hukukçuları Platformu VIII. Toplantısı Tam Metin Bildiri Kitabı (Ed. UYGUN Oktay / ESEN Egemen) On İki Levha Yayıncılık İstanbul 2019 s. 113-152.KALABALIK Halil İdare Hukuku Dersleri Cilt-I 5. Baskı Seçkin Yayıncılık Ankara 2019.KALABALIK Halil İdari Yargılama Usulü Hukuku 15. Baskı Seçkin Yayıncılık Ankara 2021.KANADOĞLU Korkut Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Sayı: 2 2018 s. 637-650.KARAHANOĞULLARI Onur İdarenin Hukukla Kavranması: Yasallık ve İdari İşlemler (Yargı Kararlarına Dayalı Bir İnceleme) 4. Baskı Turhan Kitabevi Ankara 2018.KAYA Cemil İdari Vesayet Makamının Onay İşleminin Hukuki Niteliği ve Sonuçları Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt: 6 Sayı: 1-2 2011 s. 143-158.KAYA Cemil Türk İdare Hukukunda İcrai Olmayan İdari İşlemler Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt: 9 Sayı: 1-2 2004 s. 253-284.KOÇ Uğur ABD ve Türkiye’de Başkanlık Sisteminde Devlet Başkanının Düzenleme Yetkisi Türkiye Barolar Birliği Dergisi Sayı: 156 2021 s. 1-32.LATOURNERIE Roger Conseil D’Etat’nın Yargılama Yöntemleri Üzerine Bir Deneme (Çev. YAYLA Yıldızhan) İÜ Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları İstanbul 1982.OKŞAR Mustafa 2017 Anayasa Değişiklikleri Çerçevesinde Yürütme Erkinin Üstünlüğü Yetkin Yayınları Ankara 2019.ÖZAY İl Han Günışığında Yönetim Filiz Kitabevi İstanbul 2004.ÖZBUDUN Ergun Türk Anayasa Hukuku 17. Baskı Yetkin Yayınları Ankara 2017.ÖZTÜRK K. Burak Fransız ve Türk Hukukunda İdarenin Düzenleme Yetkisinin Kapsamı Yetkin Yayıncılık Ankara 2009.ÖZTÜRK N. Kemal Anayasa Hukuku 3. Baskı Seçkin Yayıncılık Ankara 2021.ÖZYÖRÜK Mukbil İdare Hukuku Dersleri (Teksir) Ankara 1973.ROUSSET Michel L’Idée de puissance publique en droit administratif Librairie Dalloz Paris 1960.SABUNCU Yavuz Anayasa Giriş 13. Baskı İmaj Yayınevi Ankara 2007.SANCAKDAR Oğuz / ÖNÜT L. Burcu / US DOĞAN Eser / KASAPOĞLU TURHAN Mine / SEYHAN Serkan İdare Hukuku Teorik Dersleri 9. Baskı Seçkin Yayıncılık Ankara 2020.SEVER D. Çiğdem Anayasa Mahkemesi Kararları Işığında İdare Hukukunda Kanuna Dayanma İlkesi Turhan Kitabevi Ankara 2021.SÖYLER Yasin Yeni Başkanlık Sisteminde Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Seçkin Yayıncılık Ankara 2018.ŞAHAN Özgür Cumhurbaşkanı’nın Vergi ile İlgili Düzenleme Yapma Yetkisi Yetkinin Sınırları ve Yargısal Denetimi Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt: 14 Sayı: 2 2019 s. 693-711.ŞAHİN Cenk Acele Kamulaştırma On İki Levha Yayıncılık İstanbul 2018.TAN Turgut İdare Hukuku 7. Baskı Turhan Kitabevi Ankara 2018.TANÖR Bülent / YÜZBAŞIOĞLU Necmi 1982 Anayasasına Göre Türk Anayasa Hukuku 19. Baskı Beta Yayıncılık İstanbul 2019.ULUSOY Ali D. Yeni Türk İdare Hukuku 4. Baskı Yetkin Yayıncılık Ankara 2021.ÜLGEN Özen Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri: İlk Gözlemler Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Sayı: 2 2018 s. 622-636.VAN LANG Agathe Juge judiciaire et droit administratif LGDJ Paris 1996.YAYLA Ahmet Anayasa Değişikliği Sonrasında Cumhurbaşkanlığı Makamının Olağan Döneme İlişkin Düzenleme Alanı ve İdari İşlemlere Etkisi Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (Prof. Dr. Durmuş Tezcan’a Armağan) Cilt: 21 2019 s. 1609-1643.YILDIRIM Ramazan / ÇINARLI Serkan Türk İdari Yargılama Hukuku Dersleri Astana Yayınları Ankara 2018.YILDIRIM Turan Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi Cilt: 23 Sayı: 2 2017 s. 13-28.YILMAZ FURTUNA Elif Olağanüstü Yönetim Usullerinde Vergilendirme Yetkisinin Hukuki Sınırları ve Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt: 25 Sayı: 3 2021 s. 431-472.YILMAZ Halit Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Konu Bakımından Yetki Sınırları İstanbul Hukuk Mecmuası Cilt: 78 Sayı: 1 2020 s. 225-263.YILMAZ Zülfiye Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemiyle Uyumlu/Çatışan Yerel Yönetim Modelinin Anlamı ve Sonuçları Üzerine Cumhurbaşkanının İşlemleri Hukuki Niteliği Normlar Hiyerarşisindeki Yeri ve Denetimi Kamu Hukukçuları Platformu VIII. Toplantısı Tam Metin Bildiri Kitabı (Ed. UYGUN Oktay/ESEN Egemen) On İki Levha Yayıncılık İstanbul 2019 s. 421-484.ZANOBINI Guido İdare Hukuku Cilt-I (Çev. AKGÜÇ Atıf / ERMAN Sahir) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları İstanbul 1945.
