Delphi Yöntemi Kullanarak Afet Sonrası Geçici Barınma Alanı Seçimi ve Planlaması Ölçütlerinin Belirlenmesi: İzmir/Seferihisar Örneği
Loading...
Date
2022
Authors
Ali Kemal Çınar
Hande Dayanır
Yenal Akgün
ozsen corumluoglu
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Open Access Color
GOLD
Green Open Access
No
OpenAIRE Downloads
OpenAIRE Views
Publicly Funded
No
BIP! Indicators
Impulse
Top 10%
Influence
Top 10%
Popularity
Top 10%
Abstract
Afet sonrası geçici barınma alanlarının gerekli ölçütlere uygun olarak yer seçimlerinin yapılması ve vaziyet planlarının tasarımı afet ve risk yönetimi çalışmalarının en önemli konularındandır. Türkiye’de bu konu Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığı (AFAD) tarafından koordine edilmektedir. AFAD tarafından 2015 yılında ilan edilen “Geçici Barınma Merkezlerinin Kurulması Yönetilmesi ve İşletilmesi Hakkında Yönerge” ulusal ölçütleri büyük ölçüde tanımlasa da uluslararası literatürdeki kadar detaylandırılmamış ve ölçütler önemlerine göre derecelendirilmemiştir. Ayrıca AFAD tarafından İzmir ili için önerilmiş olan afet sonrası geçici barınma alanlarının ulusal ve uluslararası mevzuata ve literatürdeki çalışmalarda önerilen ölçütlere uygunluğunun değerlendirilmesi de bilinebildiği kadarıyla henüz yapılmamıştır. Bu kapsamda çalışmanın ilk amacı afet sonrası geçici barınma alanlarının yer seçimi planlama ve tasarımına dair ölçütlerin Delphi yöntemi kullanılarak derlenmesi gruplanması tanımlanması ve derecelendirilmesidir. Delphi yöntemi ile ortaya konan yer seçim-planlama ölçütleri listesi yardımıyla İzmir için önerilmiş olan afet sonrası geçici barınma alanlarının uygunluk analizinin yapılması çalışmanın bir diğer amacıdır. Delphi yöntemi ile yapılan üç aşamalı panel sonucunda oluşan ölçütler listesine göre İzmir’de sınırlı sayıda alanın gereklilikleri karşılayabildiği tespit edilmiştir. Bu alanlardan biri olan Seferihisar2 alanının neden en uygun alan olduğu açıklanmış yine Delphi yöntemi ile elde edilen tasarım-uygulama ölçütlerine dayanarak alan üzerinde örnek bir konteyner-kent vaziyet planı yapılmıştır.
Description
Keywords
Sağlık Politikaları ve Hizmetleri-Psikoloji-Davranış Bilimleri, Sağlık Politikaları Ve Hizmetleri, Psikoloji, Davranış Bilimleri
Fields of Science
0211 other engineering and technologies, 02 engineering and technology
Citation
Ablenado-Rosas J.H. Gao H. Alidaee B. Teng W. (2009) Allocation of emergency and recovery centres in Hidalgo Mexico International Journal Services Sciences 2(2) 206-215.AFAD (2015) Geçici Barınma Merkezlerinin Kurulması Yönetimi ve İşletilmesi Hakkında Yönerge https://www.afad.gov.tr/ kurumlar/afad.gov.tr/2310/files/Gecici_Barinma_Merkezlerinin_Kurulmasi_Yonetimi_Isletilmesi_Yonerge.pdf [Erişim 12 Ocak 2021].AFAD (2016) Geçici Barınma Merkezlerinin Kurulumu https://cdn2.beun.edu.tr/imid/egitim/gecici-barinma-merkezlerinin-kurulumu.pdf [Erişim 05 Ağustos 2021].AFAD (2017) GABA Yer Seçimi Kriterleri AFAD İyileştirme Şube Müdürlüğü İzmir.AFAD (2019) TAMP-İzmir https://izmir.afad.gov.tr/tamp-izmir-2019 [Erişim 07 Aralık 2020].AFAD (2020) 30 Ekim 2020 Sisam Adası Mw 6.6 Depremi Raporu https://deprem.afad.gov.tr/downloadDocument?id=2065 [Erişim 18 Temmuz 2021].Bartusiak J. Said H. (2018) Post-disaster interim shelter using manufactured housing units: Analysis of systems and supply in the United States Construction Research Congress 2018: Safety and Disaster Management doi: 10.1061/9780784481288.049.Bayram V. Tansel B.Ç. Yaman H. (2015) Compromising system and user interests in shelter location and evacuation planning. Transportation Research 72 146-163.Beyatlı C (2010) Acil Durum Barınakları ve Bir Barınak Olarak Acil Durum Konteynır Öneri Modeli Yüksek Lisans Tezi Trakya Üniversitesi Edirne.Cheng H. Yang X.K. (2012) A comprehensive evaluation model for earthquake emergency shelter Proceedings of the 9th Asia Pacific Transportation Development Conference ss. 412–422 doi: 10.1061/9780784412299.0050.Chu J. Su Y. (2011) Comprehensive evaluation index system in the application for earthquake emergency shelter site Advanced Materials Research 156 79-83.Chu J. Su Y. (2012) The Application of TOPSIS Method in Selecting Fixed Seismic Shelter for Evacuation in Cities Systems Engineering Procedia 3 391–397.Çınar A.K. Akgün Y. Maral H. (2018) Afet sonrası acil toplanma ve geçici barınma alanlarının planlanmasındaki faktörlerin incelenmesi: İzmir-Karşıyaka örneği Planlama 28(2) 179-200.Dalkey N.C. Helmer O. (1963) An experimental application of the Delphi method to he use of experts. Management Science 9(3) 458-467.Davis J. Lambert R. (2002) Engineering in Emergencies: A Practical Guide for Relief Workers Second Edition RedR/IT Publications London 728ss.Dayanır H. (2019) Afet Sonrası Barınma Alanlarının Mekânsal Analizi ve Seferihisar Örneğinde Konteyner Kent Tasarımı Yüksek Lisans Tezi İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi İzmir.Demirci A. Karakuyu M. (2011) Afet yönetiminde coğrafi bilgi teknolojilerinin rolü Doğu Coğrafya Dergisi 9(12) 67-100.El-Anwar O. El-Rayes K. Elnashai A. (2009) An automated system for optimizing post-disaster temporary housing allocation Automation in Construction 18 8 983-993.Erdin H.E. Zengin ÇelikH. Sılaydın Aydın M.B. Partigöç N.S. (2018) Afet ve acil durumlar sonrası halkın toplanma alanlarına ilişkin kriterlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi yönteminin oluşturulması İzmir kenti örneği AFAD-UDAP Çalışması Proje No: UDAP-G-16-08 Ankara.Erdin H.E. Sılaydın Aydın M.B. Partigöç N.S. Zengin Çelik H. Palazca A. Horoz Ç. (2021) Kent içi yol kademelenmesinin afet durumunda toplanma alanlarının erişilebilirliğine etkisi açısından irdelenmesi Academic Platform Journal of Engineering and Science 9-1 103-111.Erkal T. Değerliyurt M. (2011) Türkiye’de afet yönetimi Doğu Coğrafya Dergisi 14(22) 147-164.Fan C. Zhai G. Zhou S. Zhang H. Qiao P. (2017) Integrated Framework for Emergency Shelter Planning Based on Multihazard Risk Evaluation and Its Application: Case Study in China Natural Hazards Review 18(4) 05017003 doi: 10.1061/(ASCE)NH.1527-6996.0000253.Gerdan S. Şen A. (2019) Afet ve acil durumlar için belirlenmiş toplanma alanlarının yeterliklerinin değerlendirilmesi: İzmit örneği İDEALKENT 10(28) 962-983.Hsu C. Sandford B. (2007) The Delphi Technique: Making Sense of Consensus Practical Assessment Research and Evaluation 12 10 doi: doi.org/10.7275/pdz9-th90.İBB (2020) İBB toplanma ve geçici barınma alanları’nı belirledi https://www.ibb.istanbul/arsiv/36384/ibb-toplanma-ve-gecici-barinma-alanlarini-bel [Erişim 12Ağustos 2021].Junian J. Azizifar V. (2018) The Evaluation of Temporary Shelter Areas Locations Using Geographic Information System and Analytic Hierarchy Process Civil Engineering Journal 4(7) 1678-1688.Kar B. Hodgson M.E. (2008) A GIS-based model to determine site suitability of emergency evacuation shelters Transactions in GIS 12(2) 227-248.Karaman H. (2014) İstanbul’da Afet Sonrası Geçici Barınma Alanlarının Tespitine Yönelik Model Geliştirilmesi AFAD Ulusal Deprem Araştırma Programı Projesi AFAD-UDAP-Ç-12-03 https://deprem.afad.gov.tr/icerik?id=10&menuId=100.Karaman H. Erden T. (2014) Net earthquake hazard and elements at risk (NEaR) map creation for city of Istanbul via spatial multi-criteria decision analysis. Natural Hazards. 73 685-709.Karaman H. Rezaei S. Kalkan K. Konukçu B.E. Erden T. (2014) Afet Sonrası En Uygun Geçici Barınma Alanlarının CBS ile Tespiti V. Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Sempozyumu (UZAL-CBS 2014) 14-17 Ekim İstanbul.Kelly C. (2005) Checklist-based Guide to Identifying Critical Environmental Considerations in Emergency Shelter Site Selection Construction Management and Decommissioning Office for the Coordination of Humanitarian Affairs Geneva 34ss.Kılcı F. Kara B.Y. Bozkaya B. (2015) Locating temporary shelter areas after an earthquake: a case for Turkey European Journal of Operational Research 243 323-332.Kongsomsaksakul S. Yang C. Chen A. (2005) Shelter location-allocation model for flood evacuation planning. Journal of the Eastern Asia Society for Transportation Studies 6 4237-4252.Li A.C.Y. Nozick L. Xu N. Davidson R. (2012) Shelter location and transportation planning under hurricane conditions Transportation Research 48 715-729.Linstone H.A. Turoff M. (1975) The Delphi method: techniques and applications Addison-Wesley Reading MA 620ss.Liu Q. Ruan X. Shi P. (2011) Selection of emergency shelter sites for seismic disasters in mountainous regions: Lessons from the 2008 Wenchuan Ms 8.0 Earthquake China Journal of Asian Earth Sciences 40(4) 926–934.Maral H. (2016) Afet sonrası geçici yerleşim yerlerinin planlanmasında üst ölçekli planlama: Karşıyaka örneği Yüksek Lisans Tezi Gediz Üniversitesi İzmir.Nasution İ. (2017) Doğal Afetler Sonrasında Kullanılacak Geçici Barınak Tasarımı Üzerine Bir Çalışma: Endonezya – Sinabung Örneği Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 3(2) 93-111.Omidvar B. Baradaran-Shoraka M. Nojavan M. (2013) Temporary site selection and decision making methods: a case study of Tehran Iran Disasters 37(3) 536-553.Ömürgönülşen M Menten C. (2021) Bulanık TOPSIS Yöntemi ile Ankara İli İçin Olası Afet Sonrası Geçici Barınma Alanlarının Seçimi Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 7(1) 159-175.Rezaei S. (2014) Developement of a decision support model for the optimum shelter location following a disaster MSc. Thesis Istanbul Technical University Graduate School of Science Engineering and Technology İstanbul Turkey.Roh S. Pettit S. Harris I. Beresford A. (2015) The pre-positioning of warehouses at regional and local levels for a humanitarian relief organisation International Journal of Production Economics 170(2015) 616-628.Soltani A. Ardalan A. Darvishi Boloorani A. Haghdoost A. Hosseinzadeh-Attar M.J. (2014) Site selection criteria for sheltering after earthquakes: a systematic review PLOS Currents Disasters 20146 doi: 10.1371/currents.dis.17ad1f98fb85be80785d0a81ced6a7a6.Soltani A Ardalan A Darvishi Boloorani A Haghdoost A Hosseinzadeh-Attar M.J. (2015) Criteria for Site Selection of Temporary Shelters after Earthquakes: a Delphi Panel PLOS Currents Disasters 7 doi: 10.1371/currents.dis.07ae4415115b4b3d71f99ba8b304b807.Sphere Association (2018) The Sphere Handbook: Humanitarian Charter and Minimum Standards in Humanitarian Response Fourth edition Geneva Switzerland http://www.sphereproject.org/handbook/ [Erişim 25 Ağustos 2020].Şahin A.E. (2001) Eğitim araştırmalarında Delphi tekniği kullanımı Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi 20 215-220.Şentürk E. Erener A. (2017) Determination of Temporary Shelter Areas in Natural Disasters By GIS: A Case Study for Gölcük/ Turkey International Journal of Engineering and Geosciences 2(3) 84-90.Tong Z. Zhang J. Liu X. (2012) GIS-based design of urban emergency shelter in Songbei Harbin In Recent advances in computer science and information engineering Springer Berlin Heidelberg ss.617-622.Trivedi A. (2018) A multi-criteria decision approach based on dematel to assess determinants of shelter site selection in disaster response. International Journal of Disaster Risk Reduction 31 722-728.Tucker S. Gamage A. Wijeyesekera C. (2014) Some design aspects of sustainable post-disaster housing International Journal of Disaster Resilience in the Built Environment 5(2) 163-181.Tuncel A. (2007) Mobil konutlarda iç mekân organizasyonu ve mobil mekânların tarihsel gelişim süreci Yüksek Lisans Tezi Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İstanbul.TÜİK (2019) İstatistiklerle Aile https://tuikweb.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=33730 [Erişim 5 Ekim 2020].Uzut H. (2016) Deprem sonrası geçici barınma ünitelerinin görsel ve yarışma proje örnekleri üzerinden incelenmesi Yüksek Lisans Tezi Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İç Mimarlık Ana Bilim Dalı İstanbul.Wei L. Li W. Li K. Liu H. Cheng L. (2012) Decision support for urban shelter locations based on covering model Procedia Engineering 43 59–64.Yalaz E.T. (2021) Afet sonrasında yapılan geçici konut örneklerinin ve yapım sistemlerinin değerlendirilmesi Yüksek Lisans Tezi Süleyman Demirel Üniversitesi Isparta.Yiğitcanlar T. Bolposta R. Yankaya U. Kınac O. Baradan B. Bektaş B. (2005) Afet Sonrası Geçici Yerleşim Alanlarının Tasarımında Stratejik Seçim Yaklaşımı Planlama 2005(2) 89-100.Yurt S. Kadıoğlu H. (2019) Delfi Uzlaşı Tekniğinin Hemşirelikte Kullanımı Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi 16(1) 48-53.Youssef A.M. Pradhan B. Hassan A.M. (2011) Flash Flood Risk Estimation Along the St. Katherine Road Southern Sinai Egypt Using GIS Based Morphometry and Satellite Imagery Environmental Earth Sciences 62(3) 611-623.Zengin Çelik H.Z. Sılaydın Aydın M.B. Partigöç N.S. Erdin H.E. (2018) Deprem riskleri bağlamında toplanma alanlarının güvenlik kriterleri temelinde değerlendirilmesi: Bayraklı (İzmir) örneği ISHAD 2018 2nd International Symposium on Natural Hazards and Disaster Management Sakarya.Zhao L. Li H. Sun Y. Huang R. Hu Q. Wang J. Gao F. (2017) Planning emergency shelters for urban disaster resilience: an integrated location-allocation modeling approach Sustainability 9(11) 2098 doi: doi.org/10.3390/su9112098.
WoS Q
Scopus Q
OpenCitations Citation Count
7
Source
Doğal Afetler ve Çevre Dergisi
Volume
8
Issue
1
Start Page
87
End Page
102
Collections
PlumX Metrics
Citations
CrossRef : 2
Captures
Mendeley Readers : 33
Google Scholar™
