İzmir İli Halk Kütüphanesi Çalışanlarında Meslek Etiği Algısı ve Davranışları
Loading...
Date
2021
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Open Access Color
GOLD
Green Open Access
No
OpenAIRE Downloads
OpenAIRE Views
Publicly Funded
No
BIP! Indicators
Impulse
Average
Influence
Average
Popularity
Average
Abstract
Kütüphaneler bilgiye erişimde kullanıcı ile bilgi arasında köprü görevi üstlenmektedir. Bilginin derlenmesinde düzenlenmesinde ve kullanıma sunulmasında önemli bir rol oynayan kütüphane çalışanlarının mesleğe karşı sorumluluklarını yazılı hale getiren mesleki etik ilkeler tüm kütüphanelerde olduğu gibi halk kütüphanelerinde de etkin bir role sahiptir. Daha çok toplumla iç içe hizmet veren ve kapıları herkese açık olan halk kütüphanesi çalışanları için mesleki etik ilkeler vazgeçilemez niteliktedir. Çalışma Türkiye’deki halk kütüphanelerinde görev yapan kütüphanecilerin mesleki etik algısını ve bu bağlamda mesleki etik ilkelerinin uygulanabilirlik durumunu İzmir ili örneği üzerinden saptamak amacıyla hazırlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda İzmir ilinde yer alan 38 il/ilçe halk kütüphanesinde hizmet veren kütüphane çalışanlarının mesleki etik farkındalığını ölçmeye yönelik sorular derlenmiş ve bu sorulara verilen yanıtlar üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Yönetici ve kütüphane çalışanlarından oluşan toplamda 166 kişilik evrende görev tanımları nedeniyle kullanıcılarla doğrudan teması olan ve buna bağlı olarak etik ikilemler yaşamak durumunda kalan 110 personel örneklem olarak seçilmiştir. Bu grup içerisinden 89 kişinin vermiş olduğu yanıtlar SPSS istatistik yazılım programından yararlanılarak araştırmanın amacı odağında analiz edilmiştir. Anket çalışmasına katılan halk kütüphanesi çalışanlarının vermiş oldukları yanıtlar neticesinde çalışanların mesleki etik ilkeler konusunda yeterli farkındalığa sahibi olmadıkları ve mesleki etik ikilem durumlarında ‘doğru’ olanı yapma yetkinliklerinin tam olmadığı tespit edilmiştir. Buna bağlı olarak çalışmanın evrenini oluşturan kütüphanecilerin toplumun tamamına hizmet verme yükümlülüğü olan halk kütüphanesi işleyişinde mesleki etik duyarlılığını mesleki davranışlarına yeteri kadar yansımadığı sonucuna varılmıştır. Çalışmanın sonunda elde edilen bulgular ışığında mesleki etik ilkelerin günümüzün değişen dinamikleri ve hizmet anlayışı doğrultusunda güncellenerek yeniden ve tüm paydaşları eksiksiz kucaklayacak şekilde revize edilmesinin gerekliliğine dikkat çekilmiş ve bu konuda bulgulardan yola çıkılarak önerilerde bulunulmuştur.
Description
Keywords
Etik, Bilgi Profesyoneli, Etik;Halk Kütüphanesi;Bilgi Profesyoneli;İzmir;Meslek Etiği, Library and Information Studies, Halk Kütüphanesi, Etik, Ethics;Professional Ethics;Public Libraries;Information Professional;Izmir, Kütüphane ve Bilgi Çalışmaları
Fields of Science
05 social sciences, 0509 other social sciences
Citation
Akkaya M. A. (2014). Bilgi Profesyonellerinin Gözünden Türk Kütüphaneciler Derneği Mesleki Etik İlkelerine Yönelik Bir Değerlendirme: İzmir Örneği. (Ed.). 1. Uluslararası Kütüphane ve Bilgibilim Felsefesi Sempozyumu Etik: Kuram ve Uygulama içinde (ss. 249-287). H. S. Keseroğlu G. Demir E. Bitri A. Güneş (Yay. Haz.). İstanbul: Hiperlink.Alaca E. ve Yılmaz B. (2015). Halk Kütüphaneciliğinde Sansür ve Düşünce Özgürlüğü Konusunda Kullanıcı Algısı Üzerine Bir Araştırma. Erişim adresi: http://acikerisim.ybu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/352Alpay M. (1997). Bilgi Hizmetlerinde Ahlaki İlkeler. 33. Kütüphane Haftası Bildirileri 31 Mart-6 Nisan 1997 içinde (ss. 134-139). B. Yılmaz (Yay. Haz.). Ankara: Türk Kütüphaneciler Derneği. American Library Association (2008). Code of Ethics. Erişim adresi: http://www.ala.org/tools/ethicsAtre M. V. (2019). Library Professional Ethics in Modern Age. Journal Current Science 20(6). Erişim adresi: http://ijournal.scienceacad.com/index.php/Int/article/view/1090Aydın İ. (2006). Eğitim ve Öğretimde Etik. (2.bs.). Ankara: PEGEM-A Yayıncılık.Budd J. M. (2006). Toward a Practical and Normative Ethics for Librarianship. The Library Quarterly 76(3) 251-269. https://doi.org/10.1086/511140Cohen L. Manion L. ve Morrison K. (2000). Research Methods in Education. Londra: Routledge.Çelik A. ve Tonta Y. (1996). Düşünce Özgürlüğü Bilgi Edinme Özgürlüğü ve Bilgi Hizmetleri. Bilgi Edinme Özgürlüğü İçinde (ss. 1‐13). Y. Tonta ve A. Çelik (Ed). Ankara: Türk Kütüphaneciler Derneği.Du Mont Rosemary R. (1991). Ethics in Librarianship: A Management Model. Library Trends 40(2): 201-215. Erişim adresi: https://www.ideals.illinois.edu/bitstream/handle/2142/7767/librarytrendsv40i2c_opt.pdf?sequence= 1&isAllowed=yHauptman R. (2010). Ethics and Librarianship. Nort Carolina: McFarland & Company.Karasar N. (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemi. (19. Bs.). Ankara: Nobel.Karataş A. (1997). Uygulamacı Gözüyle Meslek Etiği ve Kütüphanecilik. 33. Kütüphane Haftası Bildirileri 31 Mart-6 Nisan 1997 içinde (ss. 140-143). B. Yılmaz (Yay. Haz.). Ankara: Türk Kütüphaneciler Derneği.Keseroğlu H. S. (1996). Hoşgörü Düşünce Özgürlüğü ve Kütüphaneler. Bilgi Edinme Özgürlüğü içinde (ss. 14‐21). Y. Tonta ve A. Çelik (Ed.). Ankara: Türk Kütüphaneciler Derneği.Kızılkan Z. (1988). Düşünce özgürlüğü ve kütüphanecilik. Türk Kütüphaneciliği 2(4) 159-165. Erişim adresi: http://tk.org.tr/index.php/TK/article/view/1305/1298Kızılöz T. (2014). Kütüphanecilerin Mesleki Etik ile İlgili Tutumlar. 1. Uluslararası Kütüphane ve Bilgibilim Felsefesi Sempozyumu Etik: Kuram ve Uygulama içinde (ss. 314-324). H. S. Keseroğlu G. Demir E. Bitri A. Güneş (Ed.).İstanbul: Hiperlink.Koehler W.C. (2015). Ethics and Values in Librarianship: a History. Lanham: Rowman & Littlefield.Kshirsagar P. (2016). Professional Ethics in Librarianship. Knowledge Librarian 3(1) 16-28. Erişim adresi: http://www.klibjlis.com/3.1.3.pdfMilli Eğitim Bakanlığı (2019). Meslek Etiği. Erişim adresi: http://etik.meb.gov.tr/bilgi.htmlÖrkmez V. B. ve Şancı S. (2003). Kütüphanelerde Etik Kurallar. [Bildiri]. Adile Günden Anısına Armağan: ÜNAK’03 Bildiriler Bilgiye Erişimde Değişen Yollar ve II. Tıbbi Bilgi Yönetimi ve Teknolojileri Sempozyumu bildiriler kitabı içinde (ss. 293-306). A. Yıldızeli ve H. K. Bahşişoğlu (Ed.). Ankara: Üniversite ve Araştırma Kütüphanecileri Derneği.Pieper A. (1999). Etiğe Giriş. V. Atayman ve G. Sezer (Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.Rimland E. (2007). Ranganathan’s Relevant Rules. Reference & User Services Quarterly 46(4) 24- 26. Erişim adresi: https://www.jstor.org/stable/20864742?seq=1Sağlamtunç T. (1991). Kütüphanecilik Açısından Düşünce Özgürlüğü ve Sansür. Türk Kütüphaneciliği 5(3) 93-99. Erişim adresi: http://www.tk.org.tr/index.php/TK/article/view/1239/1233San A. (1969). Sansür ve Kütüphaneler. Türk Kütüphaneciliği 18(4) 236-240. Erişim adresi: http://www.tk.org.tr/index.php/TK/article/view/1905/1879Sefercioğlu N. (1977). Kütüphanecilik Mesleğinin Yüzüncü Yılı. Türk Kütüphanecilik Derneği Bülteni 26(1): 12-18. Erişim adresi: http://www.tk.org.tr/index.php/TK/article/view/1732/1714Shachaf P. (2005). A Global Perspective on Library Association Codes of Ethics. Library & Information Science Research 27(4) 513-533.Subaşıoğlu F. (1997). Kütüphanecilik Mesleğine Etiksel Bir Yaklaşım. Türk Kütüphaneciliği 11(2) 467-478.TKD (2019). Mesleki Etik İlkeleri. Erişim adresi: http://kutuphaneci.org.tr/bildirgeler/mesleki-etikilkeleri/Toplu M. (2007). Kütüphaneciliğin Etik Sorunu ve Türkiye Yaklaşımı. Türk Kütüphaneciliği 21(2) 186-217.Vaagan R. W. (2012). The Ethics of Librarianship: an International Survey. Munchen: K.G. SaurYazıcıoğlu Y. ve Erdoğan S. (2004). SPSS Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Detay Yayıncılık.Yıldırım A. Ve Şimşek H. (2011). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.Yılmaz B. (2014). Bilgi ve belge Yönetimi Etiği ya da \"İyi Kütüphaneci\" Olmak. H. S. Keseroğlu G. Demir E. Bitri A. Güneş (Ed.). 1. Uluslararası Kütüphane ve Bilgibilim Felsefesi Sempozyumu Etik: Kuram ve Uygulama (ss. 136-143). İstanbul: Hiperlink.Yılmaz B. (2009). Bilgi ve Belge Yönetiminde (Kütüphanecilikte) Etik: Kuramsal Bir Yaklaşım. Kamu Etiği Sempozyumu 25-26 Mayıs 2009 TODAİE/Ankara içinde (ss. 395- 404). Ankara: TODAİE. Erişim adresi: http://www.openaccess.hacettepe.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11655/11575/etiksempozyum .pdf?sequence=1Yılmaz M. (2007). Etik ve Kütüphanecilik. İstanbul: Beşir Kitabevi.Yılmaz M. (2012). Ahlak ve Meslek Ahlakına Eleştirel Bir Bakış. Türk Kütüphaneciliği 26(4) 762- 768.
WoS Q
Scopus Q
OpenCitations Citation Count
N/A
Source
Bilgi Yönetimi
Volume
4
Issue
1
Start Page
80
End Page
106
Collections
PlumX Metrics
Captures
Mendeley Readers : 2
Google Scholar™
