ARZAWA ÜLKELERİ. YENİ ARKEOLOJİK ARAŞTIRMALAR IŞIĞINDA İZMİR VE ÇEVRESİNİN GEÇ BRONZ ÇAĞINDAKİ TARİHSEL COĞRAFYASI
Loading...
Date
2020
Authors
Recep Meric
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Open Access Color
GOLD
Green Open Access
No
OpenAIRE Downloads
OpenAIRE Views
Publicly Funded
No
BIP! Indicators
Impulse
Average
Influence
Average
Popularity
Average
Abstract
Mursili II öncesinde Arinnanda dağı (Mykale yarımadası) Apasa/Ephesos’a uzanan kıyı şeridi ve Puranda’yı (Bademgediği Tepe) kapsayan bölgeyi Büyük Arzawa’dan ayırmak için kayıtlarda geçmese de olayların akışına göre Hititologlar Küçük Arzawa olarak tanımlarlar. Kaystros (Küçük Menderes) ırmak havzası ve Tmolos dağının (Boz Dağ) Karabel geçidinden başlayarak doğuya uzanan kuzey etekleri Mursili II tarafından Mira vasal krallığı olarak kurulmuş ve Küçük Arzawa da Mira’nın bünyesine katılmıştır. Mursili II öncesine ait “Küçük Arzawa” sınırlarını genelde S. Heinhold - Krahmer ve D. Hawkins belirlemişlerdir. Ancak Kaystros (K. Menderes) ovasının ve İç Mira’nın konumunda yeni arkeolojik buluntular ve topoğrafik gözlemlere dayalı olarak değişikliğe gidilmiştir Mira vasal krallığına ait olasılıkla Tmolos dağının kuzey ve güney eteklerinde konumlanan Arsani Sarawa Impa ve Hapanuwa kentlerini Mursili II elden geçirerek düzene sokmuştur. Zira Mursili II Seha ırmak ülkesi dönüşünde Mira’ya varmış yukarıdaki kentleri (olasılıkla batıdan doğuya doğru ilerleyerek) tahkim etmiş ve asker yerleştirmiştir. Daha sonra da metinlerde değinildiği gibi Aura (Emirdağ) yönüne devam etmiş olmalıdır. Mursili II’nin izlediği bu rota coğrafi bir sıralamaya göre metinlere yazılmış ise bu kentlerin lokalizasyonuna biraz daha yaklaşmış oluruz. Mursili II’nin ele alıp düzenlediği bu Mira kentlerini Hitit metinlerindeki olası coğrafi sıralamaya göre yeni keşfedilen GTÇ yerleşimleri nedeniyle Tmolos (Boz Dağı) silsilesinin eteklerinde konumlandırması düşünülebilir. Kuwaliya’nın konumunun ve sınırlarının belirlenmesine katkı sağlayacak bir kanıt ise Uşak yakınındaki Elmacık höyüğüdür. Elmacık’ta bulunmuş Roma dönemine ait yazıtlar bu yerleşimin Kaualia/Kabalia olarak adlandırıldığını göstermiştir. Elmacık höyüğü GTÇ döneminde yerleşim görmüş ve olasılıkla bu döneme ait bir sur duvarı ile tahkim edilmiştir. Elmacık höyüğü ve etrafındaki yerleşimin Kaualia/Kabalia adını taşıması yörenin Kuwaliya ülkesinin bir parçası olabileceğini gösterir. Bu nedenle Kuwaliya ülkesinin Elmacık Uşak Banaz ve Akarçay’ı (Astarpa) içine aldığı ve olasılıkla kuzeyde Siyanta Irmak Ülkesi’ne komşu olduğu söylenebilir. Sonuç olarak bu makalede yeni arkeolojik ve topoğrafik veriler ışığında İzmir ve çevresinin tarihsel coğrafyasına katkı sunulmaktadır.
Description
ORCID
Keywords
Arkeoloji, Mursili II;Arzawa/Mira;Late Bronze Age, Arkeoloji, Archaeology, Arzawa/Mira;Late Bronze Age
Fields of Science
0601 history and archaeology, 06 humanities and the arts
Citation
ABAY E. 2011. “Preliminary Report on the Survey Project of Çivril Baklan and Çal Plains in the Upper Meander Basin Southwest Anatolia” Ancient Near Eastern Studies Vol. 5: 1-87.BECKMAN G. 1996. “Hittite Diplomatic Texts” Society of Biblical Scholars. Atlanta.BECKMAN et all. 2011. BECKMAN G./BRYCE T./CLINE E. “The Ahhiyawa Texts Writings from the Ancient World” İn: (Ed.T. J. Lewis) Number 28. Atlanta.BRYCE T. R. 2003. “History in: “The Luwians” in: (Ed. H. Craig Melchert) Handbook of Oriental Studies. Section 1 The Near and Middle East Vol. 68: 27-127.BRYCE T. R. 2009. “The Peoples and Places of Ancient Western Asia” Routledge New York.CAHİLL N. 2018. “Archaeological Exploration of Sardis” Second Newsletter from Sardis 2017.CAYMAZ T. 2008. “Urla Yarımadası Prehistorik Yerleşimleri” Arkeoloji Dergisi 2008/1: 1-41.CZİCHON R. M. 2017. “Hititlerin Batı Sınırı ve Uşak” in: Yüzey Araştırmaları ve Kazılar Işığında Uşak in: (Edts. R. M. Czichon Ş. Söyler B. Can İ. Çavuş). Uşak Müzesi Müdürlüğü İstanbul.EFE T. 1994. “1994 - 1992 Yılında Kütahya Bilecik ve Eskişehir İllerinde Yapılan Yüzey Araştırmaları” 11. Araştırma Sonuçları Toplantısı 571-592 Ankara Üniversitesi Basımevi Ankara.ERDEM A. Ü. 2016. “Izmir Bayraklı Höyüğü 2015 Yılı Tunç Çağı Çalışmaları” 38. Kazı Sonuçları Toplantısı Volume 2. Ankara: 417-426.ERKANAL A. 2006. “Yeni Buluntular Işığında Panaztepe Kazısı” XIV. Türk Tarih Kongresi I. Ankara: 53-59.ERKANAL H. 2008. “Geç Tunç Çağı’nda Liman Tepe Batı Anadolu ve Doğu Akdeniz Geç Tunç Çağı Kültürleri Üzerine Yeni Araştırmalar” Hacettepe Üniversitesi: 91-100.FORLANİNİ M. 2007. “Happuriya Eine Hauptstadt von Arzawa” Festschrift in Honor of Belkıs Dinçol and Ali Dinçol. İstanbul: 285- 298.FORLANİNİ M 2012. “The Historical Geography of Western Anatolia in the Bronze Age: Still an Open Question” Or NS 81: 133- 140.GANDER M. 2014. “Tlos Oinoanda and the Hittite Invasion of the Lukka Lands. Some Thoughts on the History of North-Western Lycia in the Late Bronze and Iron Ages” Klio 96.2: 369-415.GANDER M. 2017a. “The West: Philology Hittite Landscape and Geography” in: (Edts. M. Weeden L. Z. Ullmann). Leiden/ Boston: 262-280.GANDER M. 2017b. “An Alternative View on the Location of Arzawa and the Arzawa Lands” L’Hittitologie aujourd’hui: Études sur l’Anatolie hittite et néo-hittite à l’occasion du centenaire de la naissance d’Emmanuel Laroche in: (Ed. A. Mouton). 21-22 Nov. 2014. Istanbul: 163-190.GARSTANG J./GURNEY O. R. 1959. “Geography of the Hittite Empire” BIAA Occasional Monograph Series Vol. 5 British Institute at Ankara.GUSMANİ R. 1964. “Lydisches Wörterbuch” mit grammatischer Skizze und Inschriftensammlung (Ed. C. Winter). Heidelberg.GÜNEL S. 2004. “Yüzey Araştırmaları Işığında Aydın Yöresi Kültürel Gelişiminde Erken Dönemler” Türk Etnografya ve Arkeoloji Dergisi 2004 4: 1-12.GÜNEL S. 2015. “Çine-Tepecik: New Contributions on Late Bronze Age Cultures in Western Anatolia” Indigenous Culture Migration and Integration in the Aegean Island and western Anatolia during the Late Bronze Age and Early Iron Age Koç University Resarch Center for Anatolian Civilization in: Nostoi in: (Edts. N. C. Stampolidis - Ç. Maner - K. Kopanias). Koç Üniversitesi Yayınları. İstanbul: 627-646.GÜNEL S./HERBORDT S. 2010. “Ein hethitischer Siegelabdruck aus Cine-Tepecik” Archäologischer Anzeiger München: 1-11.GÜNEL S./HERBORDT S. 2014. “Mykenische Kraterfragmente mit figürlichen Darstellungen und ein Siegelabdruck eines hethitischen Prinzen aus der spätbronzezeitlichen Siedlung von ÇineTepecik” Archäologischer Anzeiger 2014/1 1-14.GÜTERBOCK H. G. 1992. “A New Look at One Ahhiyawa Text” in: Festschrift für Sedat Alp Hittite and Other Anatolian and Near Eastern Studies in Honour of Sedat Alp in: (Edts. H. Otten E. Akurgal H. Ertem A. Süel) 235-243.HABİCHT C. 1975. “New Evidence on the Province of Asia” JRS 65: 64-91.HAWKİNS J. D. 1998. “Tarkasnawa King of Mira “Tarkondemos” Boğazköy Sealings and Karabel” Anatolian Studies Vol.48: 1-31.HAWKİNS J. D. 2006. “Reallexikon der Assyriologie und vorderasiatischen Archäologie” Band 11 s. v. Puranda. Berlin - New York: 115 - 116.HAWKİNS J. D. 2015. “The Political Geography of Arzawa (Western Anatolia)” Indigenous Culture Migration and İntegration in the Aegean Island and western Anatolia during the Late Bronze Age and Early İron Age Koç University Resarch Center for Anatolian Civilization in: Nostoi in: (Edts. N. C. Stampolidis - Ç. Maner - K. Kopanias). Koç Üniversitesi Yayınları. İstanbul:15-36.HAWKİNS J. D. 2020. “TAWAGALAWA: The Topography [with Addenda]” Der Tawagalawa-Brief (Edts. S. Heinhold-Krahmer E. Rieken). Berlin/Boston: 338-365.HEİNHOLD-KRAHMER S. 1977. “Arzawa: Untersuchungen zu seiner Geschichte nach den hethitischen Quellen”. Heidelberg.HEİNHOLD-KRAHMER S. 2004. “Ist die Identitat von Ilios mit Wilusa endgültig erwiesen?” Studi Micenei ed Egeo-Anatolici (SMEA) 46/1: 29-57.HERBORDT S 2019. “Die Felsinchrift vom Suratkaya-Latmos” in: Feldforschungen in Latmos 2. Forschungen in Umland von Herakleia am Latmos (Ed. H. Lohmann) Asia Minor Studien 93Bonn: 129-151.HERMANN P. 1981. “Tituli Asiae Minoris” Vol. V Fasc. I Österreichische Akademie der Wissenschaften. Wien.HERTEL D. 2007. “Der aiolische Siedlungsraun (Aiolis) am Übergang von der Bronze zur Eisenzeit” (Edts. J. Cobet W.-D. Niemeier V. von Graeve K. Zimmerman) Milesische Forschungen Band 5: 97-124.HOOD S. 1982. “Excavations in Chios 1938-1955: Prehistoric Emporio and Ayio Gala” Vol. II. London.HOUWİNK ten CATE P. H. J. 1979. “The Mashuiluwa Affair: a Join (KBo XIX 46) and a Duplicate(KBo IX 77) to Mursilis’s Comprehensive Annals (12th year of his reign)” Fs Meriggi 267–292IŞIK F. M./ATICI Ş./TEKOĞLU R. 2011. “Die nachhethitische Königsstele von Karakuyu beim Karabel-Pass. Zur kulturellen Kontinuität vom bronzezeitlichen Mira zum eisenzeitlichen Ionia” in: (Ed. E. Schwertheim) Studien zum antiken Kleinasien VII. Asia Minor Studien 66. Münster: 1-33.JOUKOWSKY M. 1986. “Prehistoric Aphrodisias. An account of the Excavations and Artefact Studies Louvain 1986.KELDER J. M. 2004-2005. “Mycenaeans in Western Anatolia” Talanta XXXVIXXXVII: 49-85.KOÇYİĞİT O. 2009. “Amorium’da Bulunan Yeni Veriler Işığında Bizans Dünyası’nda Şarap Üretimi” Ortaçağ Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Sempozyumu 13: 393-402.KONAKÇI E. 2015. “Laodikeia Asopos Tepesi Geç Tunç Çağı Seramiği” 30. Arkeometri Sonuçları Toplantısı: 223-236.KONAKÇI E. 2016. “Geç Tunç Çağı’nda Ayasuluk Tepesi” Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü Dergisi Sayı 25/1: 135-165.LOHMANN H. 2019. “Frühe Karische Befestigungen im Latmos und verwandte Anlangen” in: Feldforschungen in Latmos 2. Forschungen in Umland von Herakleia am Latmos (Ed. H. Lohmann) Asia Minor Studien 93Bonn: 155-281.LOVE I. C. 1969. “Recent Archaeological Research in Turkey: Knidos 1968” in: (Ed. M. Mellink) Anatolian Studies Vol: 19: 5-26.MELCHERT H.C. 1994. “Anatolian Historical Phonology”. Amsterdam-Atlanta GA.MELLAART J./MURRAY A. 1995. “Beycesultan Late Bronze Age and Phrygian Pottery and Middle and Late Bronze Age Small Objects” British Institute of Archaeology at Ankara No:12. Ankara.MERİÇ R. 1989. “1988 Yılı Alaşehir Kazısı” XI. Kazı Sonuçları toplantısı Volume 1. Ankara: 179-190.MERİÇ R. 2003. “Bademgediği Tepe (Puranda) 1999-2002” Ist.Mitt. 53: 84-89MERİÇ R. 2007. “Ein Vorbericht über eine spätbronzezeitliche befestigte Höhensiedlung bei Metropolis in Ionien: Die Arzawa Stadt Puranda?” Milesische Forschungen Band 5 (Edts. J. Cobet W.-D. Niemeier V. von Graeve K. Zimmerman). 27-36.MERİÇ R. 2009. “Das Hinterland von Ephesos archäologischtopographische Forschungen im Kaystros-Tal” Ergänzungshefte zu den Jahresheften des Österreichischen Archäologischen Institutes Heft 12. Wien.MERİÇ R. 2018. “Hermus (Gediz) Valley in Western Turkey Results of an Archaeological and Historical Survey” Publications of Ancient Smyrna Excavations: 11 (Ed. A. Ersoy). İstanbul.MERİÇ R./ÖZ A. K. 2015. “Bademgediği Tepe (Puranda) Near Metropolis” Indigenous Culture Migration and Integration in the Aegean Island and western Anatolia during the Late Bronze Age and Early Iron Age Koç University Resarch Center for Anatolian Civilization in: Nostoi in: (Edts. N. C. Stampolidis - Ç. Maner - K. Kopanias). Koç Üniversitesi Yayınları. İstanbul: 609-626.MOUNTJOY P. A. 1999. P. A. Mountjoy The destruction of Troia VIh Studia Troica 9 1999 253-293.MÜLLER-KARPE A. 2019. “Herodot und die Hethiter Die Reliefs von Karabel und Karakuyu - Torbalı” MDOG 151: 295-321.ORESHKO R. 2013. “Hieroglyphic Inscriptions of Western Anatolia: Long Arm of the Empire or Vernacular Tradition(s)?” Luwian Identities CHANE 64: 345-420.ORESHKO R. 2019a. “Geography of the Western Fringes: Gar(a)giša/ Gargiya and the Lands of the Late Bronze Age Caria” KARIA ARKHAIA in: (Edts. O.Henry K. Konuk) 4èmes RENCONTRES D’ARCHÉOLOGIE DE L’IFÉA Istanbul 14-16 novembre 2013 139-189.ORESHKO R. 2019b. “Phonetic Value Lydian Letter <d> Revisited and the Development of PIE *d in Lydian” Wekwos 4: 191- 262.ORESHKO R. 2020. “The Last Foothold of Arzawa: The Location of Puranda and Mount Arinnanda Revisited” Brill Vol: 107: 544-570.RAMAGE A. 1994. “Early Iron Age Sardis and Its Neighbours” in: Anatolian Iron Ages 3. III. Anadolu Demir Çağları Sempozyumu Bildirileri Monograph No. 16 (Edts. Çilingiroğlu A. French D. H.): 163-172.ROOSEVELT C. H. 2017. “Lydia Arkeolojisi: Gyges’ten Büyük Iskender’e” Koç Üniversitesi Yayınları.ROOSEVELT C. H./LUKE C. 2017. “The story of a forgotten Kingdom? Survey archaeology and the historical geography of Central Western Anatolia in the Second Millenium BC” European Journal of Archaeology 20 (1): 120-147.ROOSEVELT C. H./LUKE C./ÜNLÜSOY S./ ÇAKIRLAR C./MARSTON J. M./O’GRADY C.R./ PAVUK P./ PİENİĄŻEK M./ MOKRİŠOVÁ J./ SCOTT C. B./SHIN N./SLIM G. 2018. “Exploring Space Economy and Interregional Interaction at a Second-Millennium B.C.E. Citadel in Central Western Anatolia: 2014–2017 Research at Kaymakçı” American Journal of Archaeology Vol. 122 No:4 645-688.STARKE F. (SEHA) 2001. “Starke s.v. Seha” Der Neue Pauly Band 11: 345-347.STARKE F. 2001. “Troia im Machtgefüge des zweiten Jahrtausends vor Christus. Die Geschichte des Landes Wilusa in: Troia. Traum und Wirklichkeit. Ausstellungskatalog. Stuttgart: 34-46.STROBEL K. 2008. “Neues zur Geographie und Geschichte des Alten Anatolien. Eine Einführung mit einem Beitrag zur hethitischen Geographie des westlichen Anatolien” in: (Ed. K. Strobel) New Perspectives on the Historical Geography and Topography of Anatolia in the II and I Millennium B.C. Florenz: 9–61.ŞEN E./AYDAR E./BAYHAN E./GOUGAUD A. 2014. “Alkali Bazalt ve Piroklastik Çökellerin Volkanolojik Özellikleri” Kula Volkanları Batı Anadolu Yerbilimleri 35 (3) Hacettepe Üniversitesi Yerbilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Bülteni. Ankara: 219-252.TEKOĞLU R. 2003. “A hieroglyphic Stele from Afyon archaeological Museum” Estratto da Athenaeum. Studi Letteratura dell Antichita vol. XCI Fasc. II: 540-545.ÜNAL A. 2017 “Arinnanda-Mykale Dağı ve Puranda-Priene Eşitlemesi Üzerine” Prof. Dr. Recep Yıldırım’a Armağan (Edts. Pınarcık P. Gökçe B. Erkek M. S. Kandal S. C.). Ankara:19-35.ZGUSTA L. 1984. “Kleinasiatische Ortsnamen. Winter.
WoS Q
Scopus Q
OpenCitations Citation Count
1
Source
Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi
Volume
0
Issue
27
Start Page
151
End Page
177
Collections
PlumX Metrics
Captures
Mendeley Readers : 2
Google Scholar™
