Browsing by Author "Sönmez, Sevcan"

Now showing 1 - 18 of 18

1990'lardan günümüze Amerikan bilim kurgu filmlerindeki mekânların sosyal, kültürel ve teknolojik boyutları
(2016) Gök, Neriman Zeynep; Sönmez, Sevcan
Bu tezin konusu, 1990'lardan günümüze Amerikan Bilim-kurgu filmlerindeki mekânların sosyal, kültürel ve teknolojik boyutlarının incelenmesidir. Amaç, filmdeki mekânların bir içmimar ve tasarımcı gözüyle incelenerek, filmlerdeki tasarım anlayışının toplumun sosyokültürel ve teknolojik yapısıyla olan etkileşimini ortaya çıkarılmasıdır. Filmlerde tasvir edilen gelecek kurguları, içerisinde teknolojik, sosyolojik ve tasarımsal özellikler taşır. Gösterilen toplum yapıları ve hikâyenin geçtiği mekânlar birbiriyle etkileşim ve bağlantı içindedir. Mekân tasarımının bilim-kurgu filmlerindeki önemi büyüktür. Filmin içindeki mekân tasarımlarında yaratıcılık aracılığıyla yepyeni ve var olmayan dünyalar tasvir edilmektedir. Geleceğe ilişkin tasarımların hem günün teknoloji kavrayışını temsil eder hem tasarım anlayışını ortaya koyar hem de film anlatısına hizmet eden yeni bir film evreni yaratır. Bu çalışmada, bilim kurgu sinemasında film mekânlarının film anlatısını nasıl geliştirdiği, karakterler ve olay örgüsü gibi önemli rol oynadığı saptanmıştır. Bilim kurgu filmlerinde mekânların, geleceğin dünyasını hangi teknolojik ve tasarımsal biçimlerde tasavvur ettiği ve bu tasarımların ne anlamlar ifade ettiği araştırılmıştır.
360 video ve geleneksel videonun teknik ve estetik yönlerden karşılaştırılması ve örnek bir sanal gerçeklik projesinin üretilmesi
(2022) Kartelli, Ömer; Sönmez, Sevcan
In this study, the technical and aesthetic differences of regular video which is using traditional narration methods, and 360 videos are discussed and compared. The effects on human perception and viewing experience are analyzed with two documentary projects produced in different formats. Comprehensive results are aimed to be reached from start to end of the project making process until it meets with the audience. The technical and aesthetic structures of the formats were compared, the scenario shooting setup of the same short documentary story was carried out in two different formats, the same sample was made to watch the documentary in two different formats and a survey was conducted, the questionnaires were evaluated and the impact measurement of 360 videos was made according to the traditional documentary work. As a result, the main inferences from the project realized with virtual reality technology in the data obtained are: Inferences were made on the main titles of virtual reality in terms of human-space relationship, virtual reality in terms of sustainability, virtual reality in terms of re-watching and interaction, and virtual reality in terms of sensory and emotional effect.
Citation - Scopus: 2
Artificial Intelligence in Screenplay: ChatGPT Application
(IGI Global, 2024) Sönmez, Sevcan
Cumhuriyet ile Yaşıt Bir Kültürel Miras: Tarihi Tire Bandosu
(2025) Sevcan Sönmez; ASIM KÜRSAD TERCI; HAKAN ERTEP; Tercı, Asım Kürsad; Sönmez, Sevcan; Ertep, Hakan
Tire Bandosu 1923 yılında Tire’de kurulmuş Cumhuriyet tarihinin ilk bandolarından birisidir. Yüzüncü yaşını doldurmuş olan bando her cuma akşamüstü bayrak töreni için Tire meydanında çalmakta resmi bayramlarda ve törenlerde görevlerini yerine getirmektedir. 1923 yılında kurtuluş savaşı sonunda Yunan işgali biter. Tire’deki işgal kuvvetleri hızlı bir şekilde kaçarken kendilerine ait bando enstrümanlarını askeri karargâh olarak kullandıkları Kurtuluş okulda bırakıp giderler. Savaştan yeni dönmüş olan Tireli Ali Başargan İngiliz esiriyken Mısır’da askeri bandoda müzik eğitimi almış olduğundan bu enstrümanları bulduklarında Tire’de bando kurmaya karar verir. Enstrümanları çalmayı bilen üç savaş gazisi Tireli Ali Başargan Demirci Mehmet Çavuş ve Berber Mehmet Ali Efendi bu şekilde bandoyu kurarlar ve ardından birçok kişiyi bandoya dahil ederler. Tire Bandosu kuruluş yılının öneminin yanında Atatürk'ün 1937'de Nazilli Basma Fabrikası'nı ziyareti sırasında kendisini karşılaması ve 1925’den 1943 yılına kadar her 9 Eylül’de İzmir’in kurtuluşu kutlamalarında görev alması ile tarihi bir değere sahiptir. Ağırlıklı olarak Tire'de yaşayan ve farklı meslek gruplarına ait çalışanlardan bununla birlikte askeri bandodan emekli olmuş profesyonellerden de oluşan Tire Bandosu Tire Belediyesinin desteği ile halen aktif bir şekilde hayatına devam etmektedir. Kuruluşunun ilk yıllarından bugüne kadar bandoda yer alan amatör ve profesyonel müzisyenlerin birlikte çalmalarının getirdiği sosyal kültürel manevi değerler aidiyet duygusu kimlik arayışı gibi olguların incelenmesi bu makalenin temel hedefleri arasında yer almaktadır. Bunların yanında Tire Bandosu'nun yıllar içinde devamının nasıl sağlandığı sürekliliğin nasıl oluştuğu ve bunu bir arada tutan sosyolojik faktörlerin neler olduğu da bu araştırmanın önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Bu makale betimsel analiz yöntemiyle yazılan detaylı sözlü ve yazılı tarihi kaynaklara ulaşarak bilginin yayılmasını amaçlamaktadır.
Citation - Scopus: 2
Curating urban memories in connecting communities
(Urban Creativity info@urbancreativity.org, 2017) Tuba Doğu; Sevcan Sönmez; Sönmez, Sevcan; Doğu, Tuba
There is a worldwide growing attention on user participation in shaping urban environments in recent years. With the involvement of local authorities civil initiatives and neighborhood organizations it is possible to observe a similar attention in the formation of urban spaces in Turkey. Driven from this approach this study examines the bottom-up transformation of a cultural space existing since 1960s in Izmir Guzelyali. To reveal the process of how civic empowerment operated we simulate a remembering process and curate the process in order to make things visible. The process examines an urban installation to reveal narratives behind collective action through reading collective memory. The scope is to re-read the past in the present in order to generate new processes of civic engagement and thus actions in urban spaces. © 2018 Elsevier B.V. All rights reserved.
Değişen Sinema Anlayışları Çerçevesinde Türk Filmlerinde Evlilik ve Boşanma
(2015) SEVCAN SÖNMEZ; GÜLSEREN ŞENDUR ATABEK; Deniz BiLGE; Sönmez, Sevcan; Bilge, Deniz; Atabek, Gülseren Şendur
Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de evlilik kurumu temel toplumsal kurumlardan biridir. Ancak 1990'lı yıllardan sonra bu temel kurumda sonucu boşanma ile biten çatlaklar oluşmaya başlamıştır. Toplumsal yaşamdaki bu önemli değişim filmler aracılığı ile de sıklıkla ele alınan konular arasındadır. Günümüz toplumlarında sinema hem kapitalist kültürün bir parçası hem de sunduğu içeriklerle kültürün oluşturucusu ve taşıyıcısıdır. Toplumsal kurumlara ilişkin temsillerin sinema filmleri aracılığı ile dolaşıma girmesi iki açıdan önem taşımaktadır: Temel toplumsal kurumlara filmler aracılığıyla anlamlar yüklenirken aynı zamanda bu filmler toplumun belli kurumlara bakışını da biçimlendirmektedir. Bu çalışmada evlilik ve boşanma ilişkisinin 1960-1980 arası Yeşilçam filmlerinde, 1980 dönemi kadın filmlerinde ve 1990 sonrası \"Yeni Sinema\" anlayışı çerçevesinde nasıl kurulduğu analiz edilmiştir. Böylelikle filmlerde boşanma nedenleri ve boşanma sonrası travmalar bakımından dönemsel ve sinemasal yaklaşım farklılıkları olup olmadığı sorgulanmıştır. Yapılan analiz sonucunda 1980 öncesi filmlerde orta sınıf aile değerleri yüceltilmekte ve boşanma kabul edilemez bir durum olarak nitelendirilmekteyken 1980 sonrası filmlerinde boşanmanın kabul edilebilir olağan bir durum olarak sunulduğu bulgulanmıştır.
'Harem' Balesi üzerine bir inceleme
(2021) Tören, Melis Kıvılcım; Usta, Özge; Sönmez, Sevcan
Harem, Osmanlı padişahlarının sarayda aileleri, cariyeleri ve hizmetkârlarıyla bir arada yaşadıkları oldukça kalabalık nüfuslu bir yaşam alanı ve önemli bir eğitim kurumudur. Osmanlı devlet teşkilâtında çok önemli bir yeri olan harem, gizli yapısı itibariyle tarih boyunca ilgi çeken ve merak uyandıran bir oluşum olmuştur. Bu çalışmada Türk koreograf Merih Çimenciler'in 'Harem' adlı bale eserinin incelenmesi amaçlanmıştır. İnceleme tarihsel ve betimsel araştırma yöntemleri ışığında gerçekleştirilmiş olup, çalışmanın titizlikle ve doğrulukla ilerleyebilmesi adına, var olan sınırlı sayıdaki yazılı ve görsel kaynaklara ilave olarak özel arşiv belgeleri temin edilmiş ve eserin yaratıcı kadrosuyla birebir görüşmeler yapılarak güncel ana kaynak bilgilerine ulaşılmıştır. Yapılan incelemede, oryantalist Osmanlı stili göz önünde bulundurularak yapılmış neo-klasik stildeki koreografinin ileri seviyede bale tekniği içerdiği görülmüş ve Türk koreograf Çimenciler'in haremin gizemli dünyasına ışık tutarak bale izleyicisini haremdeki hayat ve kültür konusunda aydınlatmış olduğu görüşüne varılmıştır. İnceleme sırasında birçok önemli ilke imza atmış olduğu tespit edilen bale eserinin alanında özgünlüğü, ilkleri barındırma özelliği ve gerek yurt içi gerekse yurt dışında yakaladığı başarılarla Türk Balesi'nin gelişimine ve tanınmasına önemli katkılarda bulunduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Anahtar sözcükler: Bale, Harem, Türk Balesi, Merih Çimenciler
İzmir'de Kentsel Dönüşüm Bağlamında İnşa Edilen Toplu Konutlarda Mekân, Tasarım ve Gündelik Yaşam İlişkilerinin Analizi: Örnekköy ve Uzundere Yerleşimleri
(2016) Kılınç, Kıvanç; Yılmaz, Ahenk; Baydar, Gülsüm; Sönmez, Sevcan; Komesli, Murat
Proje, İzmir’de kentsel dönüşüm bağlamında inşa edilen toplu konut mekânlarını kapsamaktadır. Kentsel dönüşüm süreçlerinin getirdiği zorunlu göç olgusu, mekânsal değişmeyle birlikte sosyal ve kültürel dönüşümleri de beraberinde getirmektedir. Araştırma kapsamında mekân sadece fiziksel bir olgu olarak ele alınmamakta, getirdiği yaşamsal değişiklikler de değerlendirilmektedir. Projenin kapsamı İzmir’de kentsel dönüşüm bağlamında inşaatı ve yerleşimi tamamlanmış iki toplu konut projesi olan Örnekköy ve Uzundere ile sınırlanmıştır. Henri Lefebvre ve Michel de Certeau gibi kuramcıları izleyerek yapılan mekânsal analizler üç düzlemde ele alınmıştır. İlk olarak incelenen yerleşimlerde alınmış olan tasarım kararları saptanmış; ikinci olarak, gerek planlama, gerek yerleşim sürecinde bu projelerin medyadaki temsilleri araştırılarak sundukları mekânsal öngörülerin nasıl yorumlandıkları araştırılmış; son olarak da, bitmiş ve kullanıma sunulmuş olan mekânların, kullanıcıların pratikleri doğrultusunda nasıl dönüştürüldükleri incelenmiştir. Bu çalışmalar sonucunda bundan sonra yapılacak benzer projeler için somut öneriler geliştirilmiştir. Özetle, modernist planlama ilkelerinin başında gelen ticari/sosyal ve konut işlevlerinin bölgeleme esasında planlanmış olmasının sakıncaları anlaşılmış, karma kullanımın tercih edilmesi; topoğrafyanın yer seçiminde göz önüne alınması; yaşayanların aidiyet duygusu için önemli olduğu anlaşılan açık alanların bakımı için site yönetimi oluşturulması; kamusal yaşamın etkin biçimde sürdürülebilmesi için sosyal aktiviteleri barındıracak mekânların planlanması; kullanıcıların ihtiyaç ve taleplerine dair ön araştırmanın yapılması; farklı kullanıcı profillerine göre yapılabilecek mekânsal düzenlemelere kolay adapte edilebilecek plan şemaları ve yapım sistemlerinin geliştirilmesi ile konut tipi çeşitliliğinin artırılması; daha fazla depo ve balkon mekânı planlanması ve malzeme ve işçilik kalitesinin yükseltilmesi gereklilikleri ortaya çıkmıştır. Projenin sonuç ürünü olan Dijital İnsanbilimleri kapsamındaki internet sitesi aracılığıyla hem proje bulgularının yaygın bir kullanıcı kitlesine ulaşmasını sağlayacak hem de kullanıcıların kendi yorumlarını oluşturmalarına olanak verecek, gelişmeye açık bir dijital ortam oluşturulmuştur
Pazarlama ve reklamda hareketli grafiklerin verimliliği
(2025) Syed, Muhammad Kashan Nadeem; Sönmez, Sevcan
Bu tez, çağdaş pazarlama ve reklamcılıkta bir araç olarak hareketli grafiklerin etkinliğini araştırmaktadır. Dijital medya tüketiminin hızla artması ve dikkat sürelerinin kısalmasıyla birlikte, statik içerikler genellikle izleyici etkileşimini yakalamada ve sürdürmede başarısız olmaktadır. Ancak hareketli grafikler, karmaşık fikirleri özlü, akılda kalıcı ve duygusal açıdan etkileyici bir şekilde iletmek için görsel hikaye anlatımı, animasyon ve tasarım ilkelerini bir araya getirir. Araştırma, karma yöntemli bir yaklaşım kullanmaktadır: akademik ve sektörel literatürün incelenmesi, Google Doodles, Figma animasyonlu eğitimleri, Airbnb kampanyaları üzerine vaka çalışmaları ve hareketli tasarımcılara, reklamverenlere ve genel tüketicilere dağıtılan nicel bir anket. Bulgular, hareketli grafiklerin statik görsellere kıyasla mesaj kalıcılığını, marka hatırlanabilirliğini ve duygusal bağlantıyı önemli ölçüde iyileştirdiğini ortaya koymaktadır. Dahası, sosyal medya ve çevrimiçi reklam platformları gibi dikkat rekabetinin yüksek olduğu dijital ortamlarda özellikle etkili olduklarını kanıtlamaktadırlar. Bu çalışma, hareketli grafiklerin yalnızca pazarlama verimliliğini artırmakla kalmayıp aynı zamanda yaratıcılığı işlevsellikle harmanlayarak tüketici algısını da şekillendirdiği sonucuna varmıştır. Bu araştırmanın sonuçları, kendilerini farklılaştırmak ve kalıcı izleyici etkileşimi yaratmak isteyen işletmeler için hareketli grafikleri entegre pazarlama stratejilerine dahil etmenin önemini vurgulamaktadır.
Projeksiyonlu Türk mitolojisi hologram tekniği görselleştirme
(2024) Koç, Ata Kaan; Sönmez, Sevcan
Bu çalışma kapsamında projenin gerçekleştirilmesinin amacı; 1970 yıllarından itibaren gelişen hologram tekniğinin,ilk hali ve günümüzde geldiği noktanın karşılaştırılması ve çıkan sonuçlardan esinlenerek, Türk mitolojisi '' Yaratılış '' destanını baz alarak çalışmaya uygun olan projeksiyon hologram teknolojisinin bir medium olarak aktarılması ve bu süreçte yapay zeka (Stable Diffusion) 'tarafından yararlanarak görsel bir anlatım dili ve hareketli renderlar ile animasyon oluşturmaktır. Bu çalışma her ne kadar deneysel ve teknolojinin ilerlemesi ile birlikte gelişen bir proje olmasına rağmen akademi metodlarına uygun olarak yazılması amaçlanmıştır. Çalışmada hologramın temel işleme fonksiyonun öğrenilmesi için hologramın tarihçesi araştırıldı. Ardından hologramın kendi içinde ayrılan hologram türleri, kullanım alanları, sanat ve enstalasyonda kullanımı, hologramın mekan ve bilgisayar arasındaki ilişkisi literatür bölümünde incelendi. Bu çalışmalardan esinlenerek, projeye hologramın nasıl uyarlanabileceği hakkında araştırmalar yapıldı.
Romantik dönemde bale ve Giselle Balesi'nin incelenmesi
(2021) Özcan, Kerem; Ayvazoğlu, Seda; Sönmez, Sevcan
Bu çalışmada, balenin Rönesans dönemi İtalya'sında saray eğlencelerindeki doğuşundan başlayarak, günümüze en yakın halini aldığı 19. yy. romantik dönemini içeren süreç incelenmiştir. Bu incelemede, özellikle politik, toplumsal ve sanatsal faktörlerin balenin gelişimine olan etkilerine odaklanılarak, bunların klasik bale sanatına getirdiği değişiklikler değerlendirilmiştir. Balenin tarihsel süreç içerisindeki gelişimini anlayabilmek için, belirtilen dönemde balenin merkezi konumunda olan Fransa'da yaşanan toplumsal ve politik olaylara da değinilmiştir. Romantik dönemden günümüze ulaşan ve romantik balenin en çok sahnelenen örneklerinden biri olan Giselle Balesi (2 Ağustos 2015'te Bolşoy Bale Tiyatrosunda sahnelenen temsil kaydı) bu tezde koreografi, müzik, libretto ve dekor-kostüm açısından ele alınmıştır. Romantik dönemin yapı taşı olarak sayılan Giselle Balesi, günümüzde birçok bale topluluğunun repertuarında bulunmakta ve eserdeki varyasyonlar akademik bale eğitiminde de halen yer almaktadır. Bu eserin ve tarihsel sürecinin araştırılarak daha iyi anlaşılması, klasik bale sanatı için önem taşımaktadır. Bu nedenle bu tez çalışmasında, Giselle Balesi örneği temel alınarak, günümüze kadar ulaşmayı başaran romantik döneme ait bir klasik bale eserinin nasıl bir yaratım sürecinden geçtiği ve hangi faktörlerden etkilendiğini araştırmak için tarihsel, teknik ve estetik incelemeye başvurulmuş, yazılı ve görsel materyallerden yararlanılmıştır. Bu çalışmanın başlıca hedeflerinden ikisi, Giselle Balesi incelenerek balenin sanatsal ve tarihsel sürecinin daha iyi anlaşılmasına yönelik akademik bir çalışma ortaya koymak ve ülkemize bale literatürü alanında bir kaynak sağlamaktır.
“SENİ SARAYLARDA YAŞATACAĞIM...” TÜRK SİNEMASINDA MAHALLE VE KENTİN DÖNÜŞÜMÜ (1960-1990)
(2018) DİLARA BALCI GÜLPINAR; SEVCAN SÖNMEZ; Gülpınar, Dilara Balcı; Sönmez, Sevcan
Sinemanın toplumsal değişimi gösteren sosyolojik bir veri kaynağı olduğundan yola çıkarak bumakalede Türkiye’de 1960’lardan 1990’lı yıllara uzanan süreçte kent ve mahallenin sinemada nasıltemsil edildiği incelenmektedir. Kentsel değişimin ve mahalle kültürünün dönüşümü sinemadadönemsel olarak izlenebilmektedir. 1960’larda yaygın olan geleneksel mahalle temsilleri 1970’liyıllarda kentleşmenin hız kazanmasıyla ortadan kalkmış, 1980 ve 1990’lı yıllarda bu temsilleryerlerini apartman yaşamı ve gecekondu mahallesi temsillerine bırakmıştır. Çalışmada filmlerdekentleşmenin sosyal hayata ve orta sınıfın yaşam alanlarının dönüşümüne olan etkisi betimselanaliz yöntemi ile literatür odaklı belirlenen temalar üzerinden ve 35 film incelenmektedir. Seçilen35 film derinlemesine analize tabi tutulmamış geniş tutulan örneklem içerisinde kent kentleşme kentsel dönüşüm ve bu değişimin birey ve toplumsal hayat üzerindeki etkileri ortaya konulmuştur.
Sinema ve sanal gerçekliğin ortak geleceği üzerine bir değerlendirme
(2020) Barbaros, Işıkcan; Sönmez, Sevcan
Günümüzde bilgisayarlar ve internetin sayesinde; çok sayıda alet ve makine ile veri aktarımı ve depolama imkanları genişlemiş olup bu makineler birbiriyle iletişim halindedir ve bilgi paylaşmaktadır. Big data olarak adlandırılan bu muazzam boyuttaki verileri ve bilgi sistemlerinin analizi günümüzde ayrı bir meslek haline gelmiştir. Her kesimden insanın üzerinde anlaşmaya vardığı husus; 2050 yılına kadar hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağına ilişkindir. Teknolojinin sunduğu olanaklar geliştikçe sinema sektöründe de yeni ifade biçimleri, araçları ve yaklaşım farklılıkları ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle bu tez çalışmasında, 21.yüzyılda sanal gerçeklik uygulamalarının ulaştığı teknolojik boyutun sinema sektöründe yaratacağı değişim ve dönüşümün incelenmesi amaçlanmıştır.
Türkiye Sinemasında Aklın Sınırlarını Belirlemek: Çıplak Vatandaş ve Gişe Memuru Filmlerinde Delilik Temsilleri*
(2014) SEVCAN SÖNMEZ; Deniz BiLGE; Sönmez, Sevcan; Bilge, Deniz
Deli kimdir? Akıllı kimdir? Deliliğin tanımlanması aklın sınırlarını çizer mi? Michel Foucault aklın kendisini sadece deliliğin zıddında tanımladığının altını çizer. Bu noktada toplumsal bağlamda akıllı ve deli ayrımı ve bu iki kavrama yüklenen anlamlar bize önemli veriler sağlar. Bu çalışmada söylemler aracılığıyla anlamın yeniden üretildiği bir alan olarak sinemada delilik temsillerine bakmak amaçlanmıştır. Bu doğrultuda Türkiye sinemasındaki Çıplak Vatandaş (1985) ve Gişe Memuru (2010) adlı filmlerdeki delilik temsilleri çözümlenmiştir. İncelenen filmlerdeki karakterler analiz edildiğinde, akıllı olmanın toplumsal baskılara rağmen gündelik hayata devam etmek direniş göstermemek kabullenmekle ilişkilendirildiği deli olmanın ise farklı olmak ve toplumsal baskılara direniş göstermekle ilişkilendirildiği gözlemlenmiştir.
Türkiye'de bağımsız sinema üzerine bir inceleme: Emin Alper, Pelin Esmer ve Tolga Karaçelik
(2019) Uçar, Taha Onur; Sönmez, Sevcan
The concept of independent has been involved in commercial cinema from the beginning. The term was used in companies in the United States that tried to produce films under the shadow of production companies such as Edison, Vitagraph and Biograph, which dominated the film industry between 1890 and 1900. Accordingly, the concept of independent cinema basically defines the films produced independently from the big production companies. The main purpose of independent cinema is to enable the director to produce his films freely, without any interference in terms of form and content. Independent directors, who usually undertake the budget and distribution of their films themselves, can act as screenwriters, cinematographers, editors and even actors. In this study, first of all, the formation and development of independent cinema is explained through the concept and characteristics of independent cinema. Then, start and development of independent cinema in Turkey, aimed to reveal the basic nature of independent filmmakers. In line with the purposeful sample, In the last period, the independent filmmakers who are among the independent directors in Turkish cinenma, Emin Alper, Pelin Esmer and Tolga Karaçelik have been examined.
Yakın Dönem Türk Sinemasında İzmir İmgeleri
(2022) Sevcan Sönmez; Sönmez, Sevcan
Sinema ve kentleşme tarihsel süreçte birlikte ilerlemiş büyük dünya kentlerinin gelişimi değişimi ve dönüşümü filmler aracılığıyla izlenebilmiştir. Kentsel mekâna ilişkin görsel bellek filmlerde tutulmuş toplumsal belleği şekillendiren kent imgeleri filmlere kaydolmuştur. Bununla birlikte sinematografik temsiller kent imgesi ve kimliğini oluşturmaya pekiştirmeye katkıda bulunmuştur. Türk sinemasında kente bakıldığında sinema tarihinden bu yana filmlerde İstanbul’un başrolde olduğunu görülür. Ancak ne kadar merkez olarak İstanbul ön planda olsa da başka kentler ve kentsel alan dışı mekanlar da zaman zaman filmlerde görünür olmuştur. Türkiye’nin ilk beş büyük kenti arasında yer alan İzmir Yeşilçam döneminden itibaren film sektörünün kadrajına sıklıkla girmiştir. Yeşilçam sürecinde yerli film üretiminin yüksek olduğu zamanlarda birçok popüler ve sevilen filmde İzmir görünür olmuş özellikle son on yılda kentin filmlerde geçmişe oranla daha fazla ve farklı imgelerle yer alması söz konusu olmuştur. Çeşitli filmlerde İzmir yüzeysel turistik ve klişe kent imgeleriyle sinemada yer almış olsa da zaman içinde bu yaklaşımın değiştiği, İzmir’in yakın dönem Türk sinemasında daha alternatif ve gerçekçi anlatılara mekân oluşturduğu varsayılmaktadır. Buradan hareketle İzmir kentinin yakın dönem Türk sinemasında nasıl temsil edildiği geçmişten bugüne kentsel imgelerde kentsel mekanlarda ve kente ilişkin anlatılarda bir değişim olup olmadığı bu çalışmada ele alınmaktadır.
Bir yönetmenin müzesi: Lars Von Trier sinemasında resim sinema ilişkisi
(2020) Yalın, Tuğba; Sönmez, Sevcan
Geçmişten günümüze sanat dallarının birbirini etkilediği bilinen bir gerçektir. Postmodernizmle birlikte sanat dalları arasındaki etkileşim, birbirini etkileyen tekilliklerin varlığından çok, türler arası sınırların kaynaşmaya başladığı çoğulluğa doğru evrilmektedir. Modernizmin değişen kavramlarıyla birlikte, modern sanat yapıtında öznelliğin ön planda olduğu bir yaklaşımın yerini yapının öne çıktığı bir yaklaşım alır. Bu yapı da, saf sanat anlayışının mümkün olmadığını ileri süren, metinlerarası ve disiplinlerarası bir yapıdır. Metinlerarasılık kuramı 1960'lı yıllarda Julia Kristeva tarafından ortaya atmıştır. Kuram, her metnin kendinden önceki metinlerden etkilendiği ve kendinden sonraki metinleri etkileyeceği varsayımına dayanmaktadır. Metinler arasındaki her türlü olası ilişkiyi inceleyen kuram, Gerard Genette, Roland Barthes, Mihail Mihailoviç Bahtin, Erich Auerbach, Michael Rifaterre gibi kuramcılar tarafından destek görmüş ve geliştirilmiştir. Söz konusu sanat dallarının birbirleriyle olan etkileşimini incelemek olduğunda, daha kapsayıcı olan göstergelerarasılık kavramı kullanılmıştır. Göstergelerarasılık, farklı türlerin ve disiplinlerin verilerini bünyesinde barındıran, eski yapıtlardan parçaları alarak farklı bir bağlamda kendi yapısında tekrarlayan, çok sesli yapıdaki sanat yapıtının özelliğidir. Bu çalışmada söz konusu kavramlar özellikle resim ve sinema sanatları çerçevesinde irdelenmektedir. Postmodern sinemada, resmin sinemada yeniden sunumunun farklı biçimleri Lars Von Trier'in Depresyon Üçlemesi'ndeki üç film olan Deccal, Melankoli ve İtiraf filmlerinde araştırılmaktadır. Filmin sanat tarihinden alıntılarla ve resimselliğin ön plana çıktığı bir üslupla nasıl bir tür müzeye dönüştüğünün incelenmesi yapılmaktadır. Bahsi geçen unsurlar, göstergelerarası ilişkiler bağlamında tartışılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Sinema, Resim, Metinlerarasılık, Medyalarasılık, Göstergelerarasılık, Lars von Trier
Zenne, Laurance Anyways ve Something Must Break filmlerinin Kuir Teori'ye göre yorumlanması
(2018) Büyüközer, Aslı; Sönmez, Sevcan
İlk olarak 1970'lerde tanımlanan Kuir Teori, lezbiyen, gey, biseksüel, trans, interseks, aseksüel ve sorgulayan bireyler üzerine olan, psikolojik ve sosyolojik çalışmaların tümüdür. 1990'larda yoğunlaşan Kuir Teori tartışmaları, kuir tanımını değiştirip, odağı yoğunlukla heteronormativiteye karşı bir eleştiri haline getirmiştir. Kuir teori heteronormativiteye ve toplumsal cinsiyet rollerine yapıbozumcul bir şekilde bakar. Kuir tartışmalar ancak son yıllarda ülkemizde gündeme gelmeye başlamış, akademide ve sanat dallarında görünürlüğü giderek artmıştır. Yerli literatürde kuir fazlaca konu edilmemektedir. Bu durumun en önemli sebeplerinden biri, Türkiye sinemasında Kuir Teori üzerinden okunabilecek türde film üretmek isteyen yönetmenlerin, senaryo yazarlarının ve yapımcıların yeterli sayıda olmamasıdır. Bundan dolayı üretilen eserler sınırlıdır. Kuir literatürün ve filmlerin eksikliğinin doğurduğu tartışma ve alan çalışması ihtiyacı bu tezin konusunu oluşturmaktadır. Tez, bu alanda çalışma yapmak isteyenlere katkı sunmak hedefindedir. Dünya sinemasında da olduğu gibi Türk Sinema tarihinde de çoğunlukla heteroseksüel ilişkiler gösterilmiş, bunun dışında gösterilen azınlıklar ise heteronormativite üzerinden yorumlanmıştır. Yakın dönemde Türkiye Sineması'nda LGBTİ filmleri çıkmaya başlamıştır. Kuir içerikli filmlerle ilgili asıl soru LGBTİ karakterlerin nasıl yansıtıldığıdır. Bu karakterler heteronormatif kalıplara sokulmuş mudur yoksa klişelerden uzak, heteroseksizme eleştirel anlatılmıştır. Başka bir soru ise LGBTİ bireyler olumlu bir bakış açısıyla mı sunulmuştur. Bu durumu düşünmek, eleştirmek ve gözlemlemek için, biri yerli ikisi yabancı olmak üzere üç film, Kuir Teori bakış açısından incelenecektir. Anahtar sözcükler: cinsel, cinsiyet, kuir, kuir teori, LGBTİ, sinema