Browsing by Author "Halaç, Umut"

Now showing 1 - 12 of 12

Çikolata ambalajlarının tüketici satın alma davranışı üzerindeki etkisi
(2014) Türkoğlu, Şerife; Atasoy, Mustafa Uğur; Yarımoğlu, Emel Kurşunluoğlu; Halaç, Umut
Ambalaj tüketicilerin satın alma kararlarını etkileyen bir iletişim aracı olarak öne çıktığından beri, etiket bilgisinin önemi de artmıştır. Ambalaj uzun zamandır bir pazarlama aracı olarak incelenirken, etiket bilgisinin tüketiciyi bir ürünü satın alma konusunda nasıl ikna ettiği sorusu yakın zamanda popülerlik kazanmıştır. Bu çalışma, etiket bilgisini ambalajın diğer unsurları olan paket, marka algısı ve son olarak da fiyat arasında konumlandırıyor. Çalışma, müşterilerin satın alma noktasında etiket bilgisini dikkate alıp almadıklarını bulmayı amaçlıyor. Satın alma davranışını etkileyen popüler unsurlardan marka ve fiyatın yanı sıra, etiket bilgisinin bu süreçteki yerini göstermek amacıyla çikolata ambalajlarının tüketici satın alma davranışındaki rolü incelenmektedir. Tüketicinin çikolata alışverişi öncesi ve satın alma noktasındaki davranışını analiz etmek için Manisa organize sanayi bölgesinde çalışan 32 kişilik bir hedef grupla deney çalışması yapılmıştır. Müşterinin çikolata alırken nelere dikkat ettiğini ortaya koyan deney sonuçları, ambalajın ve etiket üzerinde yer alan bilgilerin müşteriyi daha önce denemedikleri çikolata çeşidini almaya ikna edebileceğini göstermiştir. Ancak genel kategorilemede etiket okuma alışkanlığının hala düşük seviyelerde seyrettiği ortaya çıkmıştır. Deney sonucunda, çikolata her ne kadar önceden planlanmadan satın alınsa da, fiyatı ve özellikle markasının hala en önemli satın alma belirleyicilerinden olduğu gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Ambalaj, Etiket, Tüketici Satın Alma Davranışı, Çikolata
Dezenflasyon politikalarının Türkiye ekonomisine maliyeti
(2014) Turan, Sebiha İrem; Halaç, Umut
Fighting against inflation is one of the most important searching areas in economy science. Because its known that, inflation has a strong effect on economic stabilization. Costs of the policies which used during fighting processes is also another research subject in economy. In this paper; there is a literature search about disinflation policies and different point of views from different economy schools about these policies, as an example to disinflation policies Turkey's inflation targeting period, sacrifice ratio which is known as the cost amount of disinflation policies and review of some models created to check if there is a relationship like this between these variables and also a VAR analysis of Turkey for years between 1990 to 2013 to control the effects of inflation and other variables which are mentioned in models used on growth. Key Words: Inflation, Disinflation Policies, Sacrifice Ratio
The Effect of Bullying in Workplace (Mobbing) on Efficiency
(2014) Güloğlu, Fatma Cansu; Halaç, Umut
Yaklaşık 30 yıldır gelişmiş ülkelerde araştırılmakta olan işyerlerinde uygulanan psikolojik yıldırma (mobbing) kavramı son yıllarda ülkemizde de dikkat çeken bir konudur. İşyerlerinde ortaya çıkan bu durum, çalışanları iş tatmini ve iş performansı gibi temel konularda olumsuz yönde etkilemektedir. Çalışanları olumsuz yönde etkileyen psikolojik yıldırma kavramıyla ilgili yapılan akademik çalışmalarda psikolojik yıldırmanın birey, çalıştığı örgüt ve ülke ekonomisine olumsuz etkileri incelenmektedir. Bu çalışma, psikolojik yıldırma olgusunu incelemeyi ve psikolojik yıldırma davranışları ile verimlilik arsındaki ilişkiyi ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda Manisa Organize Sanayi Bölgesi'nde 92 beyaz yaka (ofis çalışanı) olarak çalışan üzerinde bir araştırma gerçekleştirilmiş ve bunun verimlilik ile olan ilişkisi saptanmaya çalışılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre psikolojik yıldırma davranışlarının çalışanların verimlilikleri üzerinde anlamlı düzeyde bir ilişkisinin olduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Psikolojik Yıldırma, Verimlilik
Export Performance of SME’s in Turkey
(2014) Herdağdelen, Duygu; Halaç, Umut
İhracat, gelişmekte olan ülke ekonomilerinin başlıca itici güçlerinden sayılmaktadır. Dış borçların azalması, ülkedeki üretimin artması gibi faktörleri de destekleyici bir etkisi vardır. İhracatın geliştirilmesiyle beraber, KOBİ'lerin ekonomide daha fazla pay sahibi olması ve ihracata katılmaları da hedeflenmektedir. Özellikle geçtiğimiz 20 yıllık sürede hem ihracatın geliştirilmesi, hem de KOBİ'lerin uluslararası ekonomiye dahil edilmesi yönünde birçok çalışma yapılmıştır. İhracat teşvikleri de bu desteklerin başında gelmektedir. Bu çalışmanın amacı, ihracata başlamak isteyen veya ihracatını geliştirmek isteyen KOBİ'lere bir yol haritası çizmek, onların ihracat kapasitelerini arttırmak ve sağlanan ihracat teşviklerinin verimliliğini incelemektir. Çalışmada KOBİ'lerin ihracat yapmak için izlemeleri gereken aşamalar ve süreçler anlatılmış ve Ekonomi Bakanlığı tarafından verilen ihracat teşvikleri detaylı bir şekilde incelenmiştir. Bu sayede, ihracat kararı verecek veya vermiş olan KOBİ'lerin uluslararası pazarlara minimum riskle girmeleri ve değişik finansal alternatifleri kullanmaları hedeflenmiştir. Anahtar kelimeler: ihracat, KOBİ, süreç, uluslararası pazar, ihracat teşvikleri
HEGEMONİK İSTİKRAR(SIZLIK) KURAMI
(2019) ELÇİN DORUK; Umut HALAÇ; Halaç, Umut; Doruk, Elçin
Uluslararası politik iktisat dahilinde bir bakış açısı sunan hegemonik istikrar kuramı uluslararası ekonomik yapı ileuluslararası güç dağılımı arasındaki bağlantıyı açıklamaya çalışmaktadır. Siyasi kararların doğurduğu ekonomiksonuçları ele alan kuram günümüz dünya ekonomisinin ve buna bağlı şekillenen uluslararası ilişkiler dinamiklerin inyorumlanması hususunda faydalıdır. Bu çalışmanın amacı güncel gelişmeler ile uluslararası ilişkilerdeki değişkenlerışığında hegemonik istikrar kuramını ve kurama karşı yöneltilen eleştirileri analiz etmektir. Bu bağlamda ilgilikuramcılara atıfla kurama ait temel kavramlar detaylandırılırken kuramın geçerliliği ve güncel gelişmele riaçıklayabilmedeki etkinliği tartışılacaktır. Kuramın temel taşlarından biri olan hegemon kavramı Amerika nhegemonyası özelinde örneklendirilecektir. Genel yapı göstermektedir ki Amerika Birleşik Devletleri hegemonikistikrar kuramının işaret ettiği iyilikseverlik ve manevi doyum kavramlarından uzak olarak maddi çıkarı önemseyenbir güç olarak karşımıza çıkmaktadır.
Hisse senedi piyasası ve döviz kuru ilişkisinin eşbütünleşme analizi: yapısal kırılmaların önemi
(2010) Gülüzar GÜMÜŞ KURT; Umut HALAÇ; Halaç, Umut; Kurt, Gülüzar Gümüş
Bu çalışmanın amacı Türkiye hisse senetleri piyasası (İMKB-100) ile döviz kuru (ABD doları) arasındaki ilişkinin uzun dönem dinamiklerini ortaya koymaktır. Ça- lışmada 1988-2009 dönemi haftalık kapanış verileri kullanılarak incelenmiştir.Uzun dönemli ilişkinin ortaya konulması için olası yapısal kırılmaları da gözönüne alan eşbütünleşme analizleri kullanılmıştır. Eşbütünleşme testleri yardımıyla zaman içinde ekonomik koşulların değişmesinden dolayı serilerde ortaya çıka- bilecek yapısal kırılmaların etkileri tespit edilebilmektedir. Çalışmanın bulguları- na göre yapısal kırılmanın gözardı edildiği eşbütünleşme testleri uygulandığın- da hisse senetleri piyasası ile döviz kuru arasında uzun dönemli ilişki bulunama- maktadır. Fakat olası yapısal kırılmaların gözönünde bulundurulduğu eşbütün- leşme test sonuçlarına göre hisse senetleri piyasası ile döviz kuru serilerinin eş- bütünleşik oldukları yani serilerin zaman içindeki hareketlerinin benzerlik gösterdiği görülmektedir. Çalışmanın bulguları yapısal kırılmaların zaman serileri üzerindeki etkilerini açıkça ortaya koymaktadır.
İMKB’de işlem gören işletmeler için para politikası ve sermaye yapısı ilişkisi
(2013) MUSTAFA GÜROL DURAK; Umut HALAÇ; Halaç, Umut; Durak, Mustafa Gürol
Genişleyen para politikasından yararlanmak isteyen işletmeler göz önüne alındığında borsada işlem görmeyen işletmelerin yatırımlarını artırmaları için otofinansman dışındaki tek yol düşük faiz oranlarından borçlanmaktır. Borsada işlem gören işletmelerin yararlanabileceği bir başka seçenek ise hisse se- nedi ihraç etmektir. Bu işletmeler yatırıma yönlendirecekleri tutarları yeni hisse senedi ihracı yoluyla elde edebilirler veya düşük faiz oranlarıyla borçlanma olanaklarından yararlanmak isteyebilirler. Bu durum Tobin q teorisi ile açıklanmaktadır. Tobin q teorisi para politikasının menkul kıymetler borsası kanalıyla ekonomiyi etkileme mekanizmasını açıklamaktadır. Tobin q işletmelerin piyasa değerlerinin sermayenin yerine konma maliyetine bölünmesi olarak tanımlanmaktadır. Şayet “q” değeri yüksek ise firmanın piyasa fiyatı göreceli olarak ser- mayenin yerine konma maliyetinden büyüktür. Bu durumda işletmeler hisse senedi arz ederek yeni yatırımın maliyetinden göreceli olarak daha yüksek getiri elde edebilmektedirler. Az miktarda hisse senedi arzı ile daha fazla yatırım yapılabilmekte, böylece toplam yatırım tutarı artabilmektedir. Bu çalışmanın amacı 2003-2010 yılları arasında İstanbul Men- kul Kıymetler Borsası’nda (İMKB) işlem gören şirketlerin para politikalarını da göz önünde bulundurarak yatırımlarının fi- nansmanında hangi yöntemi tercih ettiklerini incelemektir. İnceleme kapsamında önceki dönemlerin sermaye yapılarının da etkisini göz önünde bulundurabilmek üzere Arellano-Bond dinamik panel veri tahminleme yöntemi yardımı ile analiz ger- çekleştirilmiştir. Oluşturulan modelin test edilmesi sonucunda borç/öz kaynak geçmiş dönem değerlerinin ve Tobin q de- ğişkenlerinin olası finansman kararlarında etkili olmadığı öte yandan Türk lirası faiz oranı üretici fiyat endeksi Avro kaynaklı borçlanma riski değişkenlerinin işletmelerin finansman karar- larında etkili oldukları tespit edilmiştir.
Life Cycle of Populist Spell in Emerging Markets
(2025) Sancar, Hüseyin Aytuğ; Halaç, Umut
Popülist rejimlerin yaşam döngüsü, ekonomik politikaları, iktidarda kalma stratejileri ve sağladıkları ekonomik sonuçlar, birçok gelişmekte olan piyasada tekrarlayan bir model sergilemektedir. Elit karşıtı söylemleri ve geniş halk desteğiyle tanınan popülist partiler, son on yıllarda küresel ölçekte büyük bir ivme kazanmıştır. Ekonomik krizler ile sosyal ve ekonomik eşitsizlikler bu popülaritenin zeminini oluştururken, bu çalışma daha çok popülist rejimlerin iktidarda nasıl hayatta kaldığına ve nasıl sonlandığına odaklanmaktadır. 18 gelişmekte olan piyasa ve 28 yıllık bir dönemi kapsayan bir veri seti yardımıyla, popülist rejimlerin yaşam döngüsü zamansal bir çerçevede analiz edilmiştir. Popülizmin talep ve arz koşulları, aktörlerin yeniden dağıtım ve kayırmacılık güdüleriyle birlikte ele alınarak, kısa ve uzun vadeli sonuçları ortaya konulmuştur. Sonuçlar, 2008 sonrası popülizmin farklı bir düzeye evrildiğini göstermektedir.
Bir miti çürütmek: Gelişmekte olan ekonomiler için merkez bankası bağımsızlığı ve enflasyon
(2023) Koral, Haluk Can; Halaç, Umut
Bu metin, Merkez Bankası'nın bağımsızlığı ve enflasyon dinamikleriyle olan karmaşık ilişkisine odaklanan bir ekonomik analizin özetini içeriyor. İlk bölüm, Merkez Bankası Bağımsızlığı'nın (CBI) teorik temellerini ve enflasyonla ilişkisini vurguluyor. Bu ilişkiyi incelemek için para, para politikası ve Merkez Bankası bağımsızlığına doğru ilerleyen bir çerçeve oluşturulmuş. Enflasyon, bu çerçevenin temel belirleyicilerinden biri olarak ekonomi okullarına göre tanımlanmış ve CBI'ın giriş bölümü sunulmuş. İkinci bölüm, 2007 sonrası yayımlanan 40 seçilmiş makale ve çalışmaya atıfta bulunarak CBI ve enflasyon arasındaki ilişkiye yönelik bir meta-regresyon analizi sunuyor. Bu analiz, 2006'dan bu yana literatürde gözlemlenen evrimi, Klomp ve de Haan (2010) tarafından daha önce belirlenen konulara özel vurgu yaparak inceliyor. Yeni ortaya çıkan CBI göstergeleri, temel değişkenlerin dönüşümü ve güncel CBI-enflasyon ilişkisinin çağdaş literatürdeki önemi ayrıntılı bir şekilde ele alınıyor. Ayrıca, bu disiplindeki 'yayın yanlılığı'nın potansiyel etkileri ve sonuçları eleştirel bir şekilde inceleniyor. Son bölüm, özellikle gelişmekte olan ekonomiler bağlamında CBI ve enflasyon arasındaki derinlemesine ilişkiyi ele alıyor. Bu analiz, on üç seçilmiş ekonomiyi kapsıyor ve Demokrasi Çeşitleri (V-Dem) projesinden türetilen beş temel demokrasi değişkenini içeriyor. Kişi başına düşen GSYİH ve yerel para birimlerinin ABD dolarına karşı döviz kurları gibi temel ekonomik göstergeler de entegre ediliyor. Panel ARDL yöntemi kullanılarak, CBI ve demokrasi değişkenlerinin enflasyon eğilimleri üzerindeki kısa ve uzun vadeli etkileri titizlikle araştırılıyor. Bulgular, CBI'nın enflasyon yönetimindeki rolü hakkında mevcut kavrayışları sorguluyor ve yeniden tanımlıyor, aynı zamanda para politikası, demokratik yönetişim ve gelişmekte olan ekonomilerdeki ekonomik istikrar arasındaki karmaşık etkileşimlere vurgu yapıyor.
Oil Price Shocks and Macroeconomic Instability in Nigeria: Evidence from a Global Vector Autoregression (GVAR)
(2017) Jıbrıl, Nawası Uba; Halaç, Umut
Bu çalışma Nijeryada temel makroekonomik değişkenler ile petrol fiyat değişimleri arasındaki dinamik ilişkileri incelemektedir. Aradaki ilişkinin incelenmesinde Nijerya'nın temel ticaret ortaklarını da içeren Küresel Taşıyıcı Özbağımlı Modeli (Global Vector Autoregressive Model) benimsenmiştir . Bu dolaylı ve dolaysız olarak açılma etkisi ve ilk-raund ve ikinci-raund etkileri aracılığıyla petrol fiyat değişimlerinin nasıl Nijerya'ya aktarıldığına dair bütüncül bir resim oluşmasını sağlar. İç değişkenlikler olarak gerçek brüt iç üretim (y), enflasyon (Dp), kısa-dönem faiz oranları ve gerçek nakit döviz değişimleri (epeps) kullanılırken petrol fiyatı küresel değişken olarak kabul edilmiştir. Çalışma Nijerya, Amerika , Avrupa, Hindistan, Çin, Brezilya, Birleşik Krallık ve Güney Afrika ekonomilerini içermektedir. Amerika ekonomisinin küresel ekonomideki hakimiyetinden dolayı baskın ekonomi olarak işlem görmektedir ve petrol fiyatları VARX'a iç değişken olarak girmektedir. 1972Q2-2013Q1 periyodunu kapsayan ve kaynak olarak GVAR araççubuğu, IMF, Dünya Bankası, BIS ve CBN'in istatistik bültenlerinden yararlanılan 3 aylık veri kullanılmıştır. Değişkenlikler üzerinde eşbütünleşme testi, zayıf dışsallık testi, esneklik etkileri; ve GVAR modelinde değişkenliklerin ve model sağlamlılığını belirlemek için yapısal kırılma ve devamlılık görünümü gibi testler yürütülmüştür. Çalışmanın bulguları petrol fiyatındaki ani artışın gerçek enflasyon sonuçlarında ve kısa dönemde kısa dönem faiz oramlarında düşüşe ancak gerçek nakit döviz değişim oranlarının artmasına neden olduğunu ortaya çıkarmaktadır. Dolayısıyla dünyada petrol fiyatlarındaki ani yükseliş ekonominin rekabet gücünü daraltarak Nijerya'nın makroekonomik etkiliğini gerçek nakit döviz değişimi aracılığıyla etkilemektedir. Diğer değişkenler hükümet ve zirvedeki bankalar gibi ekonomideki temel oyuncuların etkinlikleri, açılma etkileri. Ekonominin çeşitliliği, güvenilir mali politikalar, petrol gelirlerini koruma, petrol kazançlarının parasallaşmasında daralma ekonomiyi durağanlaştırmada yardımcı olacağı tavsiye edilmektedir. Anahtar sözcükler: GVAR, GIRFs, Makro Ekonomi, İstikrarsızlık
READINGS AS A HELPING TOOLS FOR ECONOMICS EDUCATION: ANIMAL FARM
(Ege Univ, FAC Economics & Admin Sciences, 2023) Eda Erğun; Umut Halaç; Halaç, Umut; Erğun, Eda
Economic events have many social and political causes and consequences. Unfortunately it becomes meaningless to explain these events using only mathematical methods as time goes by. In addition to this the teaching methods of this comprehensive science to young generations have begun to be questioned. While the learning skills of generations change there is no drastic change in methods in economics education. This study aims to analyze the advantages of using literary works in economics education in the sample of Animal Farm as in using different training methods. Firstly the study examined the interactions between literature and economics briefly. Then the plots of Animal Farm were revealed from the allegory of historical events using defamiliarization. Finally the benefits of using Animal Farm in economics education were discussed. Using literary works like Animal Farm in economics education assists in raising future economists who can prick the bubble in the events understand the effects and create unique systems for societies more easily.
YAPISAL KIRILMA ALTINDA SANAYİ ÜRETİMİ VE İSTİHDAM İLİŞKİSİ
(2017) FATMA DENİZ ŞAŞMAZ; Umut HALAÇ; Şaşmaz, Fatma Deniz; Halaç, Umut
Sürdürülebilir ekonomik büyümeyi hedefleyen ekonomilerin en önemli konularından biri olan sanayileşmenin üretimi arttırma yoluyla istihdamı olumlu etkilediği düşünülmektedir. Bu çalışmada Türkiye'de 2005:01 ve 2017:06 dönemleri arasında sanayi üretimi ile toplam istihdam sanayi istihdamı ve genç istihdam değişkenleri arasındaki uzun dönemli ilişki yapısı aylık veriler kullanılarak incelenmiştir. Ele alınan dönem yapısal değişikler içeren bir dönem olduğu için serilerin durağanlığı hem standart Genişletilmiş Dickey Fuller birim kök testi hem de yapısal kırılmalı Zivot-Andrews birim kök testi ile test edilmiştir. Eşbütünleşme ilişkisinin tahmin edilmesinde de hem Engle Granger eşbütünleşme testi hem de yapısal kırılmaları dikkate alan GregoryHansen eşbütünleşme testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişki mevcut değildir. Çalışmanın sonuçları göstermektedir ki Türkiye için incelenen dönemde sanayi üretimi ve istihdam arasındaki bağ ortadan kalmıştır yani sanayi üretimi artsa bile bu artış istihdam yaratmaktan uzaktır